Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Recent Submissions
- ItemAkupunktura miasta jako strategia planowania krajobrazu przez działanie, na przykładzie działalności Jaime Lernera w Kurytybie(Komisja Krajobrazu Kulturowego PTG, 2025) Zachariasz, Agata; Sykta, Izabela; Cracow University of Technology, Faculty of Architecture, PolandOd końca XX w. miasta realizują politykę zrównoważonego rozwoju, w której coraz większą rolę odgrywają partycypacyjne strategie urbanistyczne, takie jak m.in. akupunktura miejska, urbanistyka taktyczna, tworzenie miejsca. Wdrażanie idei miast ekologicznych i przyjaznych mieszkańcom inicjuje procesy krajobrazotwórcze w różnych skalach. W ten nurt wpisują się działania akupunktury miejskiej realizowane pod kierunkiem Jaime Lernera od lat 70. XX w. w Kurytybie, stolicy stanu Paraná w Brazylii. Celem badań jest analiza tych działań i ich skuteczności przekładająca się na stan środowiska miejskiego, jakość życia i na międzynarodową renomę Kurytyby jako „ekologicznej stolicy Brazylii”. Zastosowane metody obejmują badania in situ, przegląd literatury i dokumentów planistycznych, analizę wielokryterialną w oparciu o cechy miasta innowacyjnego. Wyniki wskazują, że polityka miejska oparta na strategiach planowania przez działanie sprzyja wdrażaniu rozwiązań zrównoważonych i prokrajobrazowych. Wnioski mogą stanowić punkt odniesienia dla wdrażania podobnych narzędzi w planowaniu współczesnych miast.
- ItemWykorzystanie energii wiatru i wody w okresie ostatnich 200 lat na obszarze województwa kujawsko-pomorskiego(Komisja Krajobrazu Kulturowego PTG, 2015) Brykała, Dariusz; Podgórski, Zbigniew; Sarnowski, Łukasz; Lamparski, Piotr; Kordowski, Jarosław; Myga-Piątek, Urszula; Plit, Joanna; Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN Zakład Zasobów Środowiska i Geozagrożeń, Toruń, Polska; Uniwersytet Kazimierza Wielkiego, Instytut Geografii Bydgoszcz, PolskaWiatr i woda stanowiły do połowy XIX w. podstawowe źródła energii dla zakładów produkcyjnych. Jako miarę stopnia rozwoju gospodarczego danego regionu przedstawiano liczbę i wielkość młynów wodnych i wietrznych. Wskutek rewolucji przemysłowej nastąpiła zasadnicza zmiana rodzaju zakładów wykorzystujących energię wiatru i wody. Polegała ona na stopniowym odejściu od funkcji napędzania urządzeń młyna, i produkcji energii elektrycznej. Obecnie notuje się ponowne zainteresowanie dawnymi lokalizacjami młynów w celu ich przeznaczenia na potrzeby nowoczesnych elektrowni wiatrowych i małych elektrowni wodnych (MEW). W niniejszym artykule przedstawiono zmiany w zakresie pozyskiwania energii wiatru i wody na obszarze obecnego województwa kujawsko-pomorskiego. Wykazano, że obszary występowania wiatraków pokrywały się z obszarami o najniższych zasobach wodnych, na których nie funkcjonowały młyny wodne.
- ItemEkotony w krajobrazie i krajobraz ekotonów: nowe wyzwania dla uznanej koncepcji(Komisja Krajobrazu Kulturowego PTG, 2016) Chmielewski, Tadeusz J.; Kułak, Agnieszka; Plit, Joanna; Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie Wydział Biologii i Hodowli Zwierząt Lublin, PolskaW artykule zaprezentowano przegląd wiodących koncepcji dotyczących ekotonów krajobrazowych w ujęciu fizycznogeograficznym, ekologiczno-krajobrazowym i architektoniczno-krajobrazowym; określono główne współczesne wyzwania i perspektywy badawcze w tym zakresie oraz możliwości zastosowania nowych elementów teorii ekotonów krajobrazowych w praktyce ochrony i kształtowania krajobrazów kulturowych. Na kilku praktycznych przykładach wykazano, że wraz ze wzrostem skali przestrzennej studiów i poziomu organizacji systemów krajobrazowych, oprócz struktur typu ekotonu krajobrazowego, w coraz większym zakresie możemy mieć do czynienia z krajobrazami ekotonowymi obejmującymi całe fizjocenozy, lub nawet ich lokalne kompleksy. Można również przyjąć, że udział powierzchniowy obu w/w form układów ekotonowych może być jednym ze wskaźników przyrodniczej i fizjonomicznej spójności systemów krajobrazowych. Analizując procesy przekształceń fizjonomii terenu w czasie i przestrzeni, można wyznaczać „migrujące ekotony”: osie i fronty postępujących przemian wyglądu i stylu krajobrazu.
- ItemWokół pojęcia soundscape. Dyskusja terminologiczna(Komisja Krajobrazu Kulturowego PTG, 2015) Bernat, Sebastian; Myga-Piątek, Urszula; Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie Wydział Nauk o Ziemi i Gospodarki Przestrzennej Lublin, PolskaW ostatnich latach obserwujemy dynamiczny rozwój soundscape studies, w których dźwięk jest traktowany jako zasób, źródło znaczeń i przeżyć estetycznych. Są one uzupełnieniem interdyscyplinarnych badań hałasu, charakteryzujących się traktowaniem dźwięku, jako jednego z rodzajów zanieczyszczenia atmosfery, zagrożenia zdrowia człowieka, źródła jego dyskomfortu. Studia te rozwijane są także w Polsce przez przedstawicieli różnych dyscyplin naukowych. Niestety wraz z rozwojem badań nie wy-pracowano spójnego systemu pojęciowego. Oprócz terminu soundscape, różnie tłumaczonego na język polski, funkcjonuje szereg innych terminów koniecznych dla opisania struktury, funkcji, metod badań, m.in.: dźwięk szczególny, biofony, geofony, antrofony, sonotopy, topofonofilia, spacer dźwiękowy, ma-pa dźwiękowa, społeczność akustyczna, rewitalizacja akustyczna, dziedzictwo akustyczne, turystyka dźwiękowa. Są one stosowane dość dowolnie, co wywoduje pewien chaos utrudniający rozwój badań. Celem artykułu jest wyjaśnienie istotnych nieścisłości terminologicznych oraz próba uporządkowania stosowanych już pojęć, w ramach soundscape studies (zwłaszcza w literaturze polskojęzycznej).
- ItemZnaczenie wyznaczników i wyróżników w badaniach krajobrazu(Komisja Krajobrazu Kulturowego PTG, 2015) Nita, Jerzy; Myga-Piątek, Urszula; Uniwersytet Śląski Wydział Nauk o Ziemi Sosnowiec, PolskaCelem artykułu jest analiza i ocena roli cech charakterystycznych, wyróżników i wyznaczników w klasyfikacji krajobrazu. Sprecyzowano znaczenie w/w terminów. Określono rolę wyróżników i wyznaczników w badaniach krajobrazu, a w szczególności w klasyfikacji i jego ocenie. Uzasadniono potrzebę wprowadzenia wyróżników i wyznaczników do badań krajobrazu, jako kategorii klasyfikacyjnych krajobrazów. Na koniec zwrócono uwagę na znaczenie naukowe i praktyczne zagadnień zaprezentowanych w publikacji.