Articles
Recent Submissions
- ItemThe Linguistic Image of Fish in Spanish, Arabic, and Japanese: A Comparative Study(University of SS Cyril and Methodius in Trnava, 2025-11-29) Mężyk, Judyta; Dziekan, Katarzyna; Golda, Paweł; Ryszka, Joanna; Zrigue, Anissa; University of Silesia in Katowice, Poland; University of Kairouan, TunisiaThis paper explores the linguistic and cultural significance of the term 'fish' across three languages: Spanish, Arabic, and Japanese. By analysing phraseological units (PhUs), including collocations and proverbs, the study integrates cultural linguistics and phraseology to show how fish-related PhUs reflect broader cultural values and beliefs, as well as the historical, religious, and social contexts. The research draws from a variety of dictionaries and linguistic sources to examine these representations, revealing how the symbolism of fish permeates worldviews in maritime cultures.
- ItemMitochondria-targeting phosphonium salts of monensin A as the source of novel antiproliferative agents(Elsevier, 2025-08) Sulik, Michał; Jędrzejczyk, Marta; Mielczarek-Puta, Magdalena; Lim, Gwan Yong; Podsiad, Małgorzata; Hoser, Jakub; Bednarczyk, Piotr; Struga, Marta; Huczyński, Adam; Zakład Chemii Medycznej, Wydział Chemii, Uniewersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu; Katedra i Zakład Biochemii, Warszawski Uniwerytet Medyczny; Katedra Fizyki i Biofizyki, Instytut Biologii, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w WarszawieMonensin A is a representative of natural ionophores, which exhibit a broad spectrum of biological properties, with the most fascinating being its potent anticancer activity. A very intriguing research direction is the rational chemical modification of the monensin A skeleton to obtain analogs with higher antiproliferative activity and selectivity indices. In this paper, synthetic access to monensin A conjugates with mitochondria-targeting chemical moieties, such as the triphenylphosphonium cation and its analogs, is presented. Furthermore, the obtained derivatives were screened for lead structures with improved anticancer properties and mitochondria-targeting ability. Some of the obtained compounds exhibited greater antiproliferative activity and selectivity than unmodified monensin. Furthermore, biological and biophysical studies have confirmed that the induction of apoptosis by the aforementioned hybrids is linked to targeting of mitochondria in cancer cells. These results prove that such a strategy is a promising approach for the search for new effective drug candidates.
- ItemThe Taboozation of Clerical Homosexuality as a Symptom of Pastoral Power(Academic Organisation for Environmental Engineering and Sustainable Development, 2025-10-31) Laddach, Agnieszka; Uniwersytet WarszawskiThe Catholic Church in Poland determined its own social, cultural, and political position toward the Polish communist state between 1945 and 1989. Based on my query, I state that the ecclesial authorities invariably tabooed the communist accusations of clergy homosexuality despite the evolution of political realities at that time. In this article, I answer the question regarding the reasons for which Polish bishops might have opted for a strategy of tabooization and the features of pastoral power that they therefore manifested. I show that Polish bishops had a status of the ecclesial lawmaker and played the crucial role of the magisterium, and the ecclesial duty of obedience appeared to be a key factor in pastoral power. The strategy of silence toward the communist accusations of clerical homosexuality manifested itself in the political dimension of the Church’s authorities. Following Michel Foucault’s theoretical lectures about pastoral power, I believe that Polish bishops were individuals who, institutionally and intersubjectively, united through a way of thinking, calculating, and understanding what should be done within the framework of power. This occurred at the level of internalized approaches, practices, and submission to control and dependence in the matter of what content could or could not be not presented.
- ItemTwo undecidable decision problems on an ordered pair of non-negative integers(2025-11-21) Tyszka, Apoloniusz; Hugo Kołłątaj UniversityFor n∈N, let E_n={1=x_k, x_i+x_j=x_k, x_i \cdot x_j=x_k: i,j,k∈{0,...,n}}. For n∈N, f(n) denotes the smallest b∈N such that if a system of equations S⊆E_n has a solution in N^{n+1}, then S has a solution in {0,...,b}^{n+1}. The author proved earlier that the function f:N→N is computable in the limit and eventually dominates every computable function g:N→N. We present a short program in MuPAD which for n∈N prints the sequence {f_i(n)}_{i=0}^∞ of non-negative integers converging to f(n). Since f is not computable, no algorithm takes as input non-negative integers n and m and decides whether or not ∀(x_0,...,x_n)∈N^{n+1} ∃(y_0,...,y_n) ∈ {0,...,m}^{n+1} (∀k∈{0,...,n} (1=x_k ⇒ 1=y_k)) ∧ (∀i,j,k∈{0,...,n} (x_i+x_j=x_k ⇒ y_i+y_j=y_k)) ∧ (∀i,j,k∈{0,...,n} (x_i \cdot x_j=x_k ⇒ y_i \cdot y_j=y_k)). Similarly, no algorithm takes as input non-negative integers n and m and decides whether or not ∀(x_0,...,x_n)∈N^{n+1} ∃(y_0,...,y_n)∈{0,... ,m}^{n+1} (∀j,k∈{0,...,n} (x_j+1=x_k ⇒ y_j+1=y_k)) ∧ (∀i,j,k∈{0,...,n} (x_i \cdot x_j=x_k ⇒ y_i \cdot y_j=y_k)). For n∈N, β(n) denotes the smallest b∈N such that if a system of equations S⊆E_n has a unique solution in N^{n+1}, then this solution belongs to {0,...,b}^{n+1}. The author proved earlier that the function β:N→N is computable in the limit and eventually dominates every function δ:N→N with a single-fold Diophantine representation. The computability of β is unknown. We present a short program in MuPAD which for n∈N prints the sequence {β_i(n)}_{i=0}^∞ of non-negative integers converging to β(n).
- ItemEuropa Środkowa i Wschodnia. Dekady wolności – czas przemian. Tom 3. Społeczno-gospodarcze aspekty przemian w Europie Środkowej i Wschodniej przed i po 1989 roku(Wydawnictwo FNCE, Stowarzyszenie "Projekt Akademia", 2021) Adamczyk, Marcin; Siekierka, Michał; Lubicz Miszewski, Michał; Uniwersytet Wrocławski; Stowarzyszenie "Projekt Akademia"; Akademia Wojsk Lądowych imienia generała Tadeusza Kościuszki we WrocławiuNiniejsza publikacja o podtytule „Społeczno-gospodarcze aspekty przemian w Europie Środkowej i Wschodniej przed i po 1989 roku” stanowi ostatni z trzech tomów opracowania „Europa Środkowa i Wschodnia. Dekady wolności – czas przemian”. Mijające lata z wielu względów były dla naszego państwa czasem szczególnym. Pozostając w cyklu obchodów setnej rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości, obchodziliśmy 30-lecie pierwszych wolnych wyborów parlamentarnych, 20-lecie wstąpienia RP do struktur NATO, 550-lecia polskiego parlamentaryzmu oraz piętnastą rocznicę akcesji do Unii Europejskiej. Nie można oczywiście zapomnieć o szeregu wyzwań jakie postawiła przed nami pandemia choroby COVID-19, zaostrzający się kryzys klimatyczny, rosnąca presja imigracyjna czy budząca co raz większe zaniepokojenie agresywna polityka Federacji Rosyjskiej i Chińskiej Republiki Ludowej. Bez wątpienia ostatnie kilkanaście miesięcy skłaniają do pogłębionej refleksji oraz prowokują do zadawania ważkich pytań odnośnie przyszłości Europy i świata. Niniejszą publikacją stowarzyszenie Projekt Akademia chciało zwrócić szerszą uwagę opinii publicznej na znaczenie wspomnianych wcześniej wydarzeń ostatniego trzydziestolecia dla Polski oraz pozostałych państw Europy Środkowej i Wschodniej. W obliczu izolacji i wszechobecnego dystansu społecznego klasyczne dyskusje kongresowe przenieść postanowiliśmy na karty niniejszego oraz kolejnych tomów tworzących zwartą oraz tematycznie spójną całość. Traktując rok 1989 jako punkt wyjścia do dyskusji nad bilansem przemian, chcieliśmy, aby nasze rozważania o tym co przez minione trzydzieści lat udało się osiągnąć na drodze do budowy nowoczesnego i demokratycznego społeczeństwa obywatelskiego, stały się początkiem szerszej debaty nad przyszłością Polski oraz Europy Środkowej i Wschodniej. Dlatego też celem niniejszej publikacji jest próba odpowiedzi na szereg istotnych pytań: Jakie w 1989 roku były wizje i oczekiwania względem przyszłości? Czy jako Polacy mamy powody do tego, aby odczuwać dumę z drogi, jaką przebył nasz kraj w ciągu minionych 30 lat? Jak wiele udało się przez ten czas osiągnąć? Ile wyzwań stoi jeszcze przed całym naszym regionem? Czy w najbliższej przyszłości Polska nadal będzie kroczyć w awangardzie przemian? Jaki wpływ możemy mieć na zmieniającą się sytuację geopolityczną w Europie i na świecie? Wreszcie, jaką rolę odegramy w kształtowaniu przyszłości Unii Europejskiej i NATO? Na te i wiele innych pytań starali się odpowiedzieć autorzy tekstów zamieszczonych w tym i pozostałych tomach opracowania „Europa Środkowa i Wschodnia. Dekady wolności – czas przemian”.