Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego

Recent Submissions

Displaying 1 - 5 of 94 records
  • Item
    Dominujące formy pokrycia terenu w odniesieniu do podziału fizycznogeograficznego Polski
    (Komisja Krajobrazu Kulturowego Polskiego Towarzystwa Geograficznego, 2017) Pieńkowski, Paweł; Podlasiński, Marek; Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie Wydział Kształtowania Środowiska i Rolnictwa Szczecin, Polska
    W pracy przedstawiono kartograficzną prezentację dominujących form pokrycia terenu mezoregionów fizycznogeograficznych Polski, określając ją jako „mapy tła krajobrazowego” i prześledzono zgodność przebiegu wyodrębnionych obszarów dominacji tła z granicami mezoregionów. Wytypowanie obszarów odmiennych pod względem pokrycia terenu w odniesieniu do dominującego pokrycia w obrębie danego mezoregionu skłoniło do wysnucia wniosku iż współczesne tło krajobrazowe Polski może być elementem pomocnym przy wyznaczeniu jednostek krajobrazowych niższej rangi (krajobrazów lokalnych), a jednocześnie może wskazywać na skalę dostosowania (zharmonizowania) form pokrycia i użytkowania terenu do naturalnych uwarunkowań fizycznogeo-graficznych.
  • Item
    Epizody powtarzalne i ich ślad w krajobrazie kulturowym
    (Komisja Krajobrazu Kulturowego Polskiego Towarzystwa Geograficznego, 2022) Plit, Joanna; Plit, Florian; Institute of Geography and Spatial Planning of the Polish Academy of Sciences, Warszawa, Poland; University of Warsaw, Faculty of Geography and Regional Studies, Jan Kochanowski University in Kielce, Institute of Geography and Environmental Protection, Poland
    Artykuł zwraca uwagę na zjawiska trudne do przewidzenia, występujące rzadko i nieregularnie. Są to zarówno zjawiska przyrodnicze (np. trzęsienia ziemi, powodzie, posuchy), jak też społeczne (np. wojny). Wpływają one na przyrodnicze i kulturowe elementy krajobrazu, a ich efekty bywają długo widoczne. Tradycyjne społeczności od wieków uczyły się żyć w warunkach niepewności i wiele z tych zdarzeń wykorzystywać. Nowoczesne społeczeństwa główny nacisk kładą na inwestycje zabezpieczające, niekiedy stające się dominantami krajobrazowymi (np. tamy w ujściach rzek, budownictwo asejsmiczne). Do inwestycji zabezpieczających należą też np. cytadele, a nawet przebudowy miast (Paryż). W krajobrazie Polski też widoczny jest wpływ takich epizodów. Były to np. wojny, katastrofalne powodzie, gradacje szkodników. Podjęto działania mające minimalizować negatywne ich skutki. W kolejnych dziesięcioleciach prognozowane zmiany klimatyczne przyczynią się do zmian prawdopodobieństwa występowania niektórych epizodów, co stwarza potrzebę nowych zabezpieczeń.
  • Item
    Wpływ roślin na zmienność krajobrazu miasta
    (Komisja Krajobrazu Kulturowego Polskiego Towarzystwa Geograficznego, 2023) Mackoś-Iwaszko, Ewa; John Paul II Catholic University of Lublin, Faculty of Natural and Technical Sciences, Poland
    Roślinność jest nieodłącznym elementem miasta spełniającym szereg podstawowych funkcji ekologicznych, ochronnych i estetycznych. Ponadto kreuje, uzupełnia i scala przestrzeń urbanistyczną, niejednokrotnie podnosząc walory architektury. Ze względu na zmienność sezonową i przemijalność roślin, również krajobraz miejski podlega nieustającym przemianom. Istotny wpływ na to mają zmiany fenologiczne roślinności. Różnorodność gatunkowa i bogactwo odmian dendroflory przyczyniają się do różnorodności krajobrazu miejskiego, podczas gdy sezonowa zmienność roślin wpływa na jego efemeryczność. W opracowaniu podjęto próbę przedstawienia, w jaki sposób sezonowa zmienność roślinności wpływa na krajobraz miejski na przykładzie Lublina.
  • Item
    Fenomen krajobrazów kulturowych Podlasia
    (Komisja Krajobrazu Kulturowego Polskiego Towarzystwa Geograficznego, 2017) Plit, Joanna; Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN w Warszawie Warszawa, Polska
    Podlasie leży na pograniczu kulturowym Europy Zachodniej katolicko-protestanckiej i Europy Wschodniej głównie prawosławnej. Od wieków zamieszkany przez zróżnicowaną etnicznie i narodowościowo ludność. Było przedmiotem rywalizacji politycznej sąsiadujących państw, dlatego w ciągu wieków obszar wielokrotnie zmieniał przynależność polityczną. Dzięki wyraźnej odrębności i niezłemu zachowaniu krajobrazy kulturowe Podlasia jest wdzięcznym tematem badawczym. Celem niniejszego artykułu jest na podstawie odtworzonych dziejów regionu odnalezienie punktów zwrot-nych kształtowania się krajobrazów kulturowych Podlasia, Wykorzystanie tych analiz do przeprowadzenia regionalizacji historyczno-kulturowej północno-wschodniej Polski oraz porównanie jej z regionalizacją fizycznogeograficzną tego regionu.
  • Item
    Właściwości pokrywy glebowej jako narzędzie regionalizacji
    (Komisja Krajobrazu Kulturowego Polskiego Towarzystwa Geograficznego, 2017) Degórski, Marek; Nita, Jerzy; Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN w Warszawie Warszawa, Polska
    Gleba jest elementem środowiska geograficznego, który z punktu widzenia ekologicznego i paleogeo-graficznego uważany jest za jego zwierciadło, w którym odbija się zarówno historia rozwoju krajobra-zu danego regionu, jak i efekty współczesnych procesów środowiskotwórczych i antropogenicznych. Wśród komponentów środowiska przyrodniczego odgrywa ona szczególną rolę, będąc bardzo ak-tywnym i kreatywnym jego elementem. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie gleby jako potencjalnego narzędzia regionalizacji fizycznogeograficznej. Omówione zostały w nim zarówno specyficzne cechy pokrywy glebowej jako podstawy wydzielenia regionów, jak również kryteria re-gionalizacji samej mozaiki gleb opartej na przestrzennej zmienności jej właściwości i charakterystyk.