OPEN Repository

Welcome to OPEN - the Repository of Open Scientific Publications, run by the Interdisciplinary Centre for Mathematical and Computational Modelling, University of Warsaw, previously operating as the CeON Repository. The Repository enables Polish researchers from all fields to openly share their articles, books, conference materials, reports, doctoral theses, and other scientific texts.

Publications in the Repository are indexed by the most important search engines and aggregators and downloaded by users worldwide. We invite you to create an account, deposit your publications, and use the resources of the Repository.

22792 archived items

Recent Submissions

Item
Podwójna czasowość narracyjna reportażu ponowoczesnego. Tochman - Szczygieł - Hugo-Bader i absolutna teraźniejszość
(Towarzystwo Studiów Dziennikarskich, 2013) Zimnoch, Mateusz; International Association for Literary Journalism Studies; Jagiellonian University; Uniwersytet Jagielloński
The aim of herein paper is to point out a narratology as an inspiring source of inspiration for studies on the literary reportage. Following the most important debates of last decades—especially those on philosophy of historical writing—it tries to prove that studies on narrative may have a great impact on the nonfiction studies despite the fact that rarely have they been practiced together so far. Even more, because its critics’ observations (for example, Frank Ankersmit’s or Dominick LaCapra’s) however they may be adequate toward the historical writing they’re not so obvious in terms of literary journalism. The authorial concept of the double temporality basing on the Dasein onthology by Martin Heidegger distinguishes two fundamental levels of the text: 1) narrative of perception and 2) narrative of reconfiguration. The first one focuses on the narrative character of human cognition whilst the second one emphasizes the ability to bind and shape the ready-made narratives (in Hayden White’s terms). It is as important to contrast the narrator with a character acting within a text which solves the problem of differentiation between the referential character of empirical cognition and witness-mediated cognition, which was not as strongly divided among previous studies. All of those levels: 1) narrative perception vs. narrative reconfiguration and 2) empirical cognition vs. witness-mediated cognition are clearly visible, inter alia, among literary journalism by Wojciech Tochman. Two of his reportages: "Bóg zapłać" ("God bless you") and "Wściekły pies" ("Rabid dog"), make an expressive narrative opposition that is a great textual basis for proving the adequacy of the proposed methodological solutions. Arrangements assembled among the foregoing view, apart from picturing the literary specificity of the reportage, make an interesting starting point for cultural studies on that very genre. Their main goal, however, is to prove that analyses based on the double temporality concept of narrative may be inspiring and the narratology itself—appreciated mostly among studies on historical writing by now—is equally relevant for the literary journalism studies.
Item
Literary Journalism in Poland. The difficult legacy of Ryszard Kapuściński's books
(International Association for Literary Journalism Studies, 2013-10) Zimnoch, Mateusz; Uniwersytet Jagielloński; Jagiellonian University; International Association for Literary Journalism Studies
Item
Etyka i marketing, czyli nowe spojrzenie na literaturę niefikcjonalną
(Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2012) Zimnoch, Mateusz; Uniwersytet Jagielloński; International Association for Literary Journalism Studies
Item
Reprezentacje poezji Wisławy Szymborskiej w polskich tygodnikach opinii w okresie 2-14 lutego 2012
(Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2012) Zimnoch, Mateusz; Uniwersytet Jagielloński; International Association for Literary Journalism Studies
Celem artykułu jest stworzenie opisu różnych wizji poezji Wisławy Szymborskiej, jakie wyłaniają się z publikacji na łamach polskich tygodników opinii (Gazeta Polska, Gość Niedzielny, Newsweek, Polityka, Przegląd, Przekrój, Tygodnik Powszechny, Uważam Rze oraz Wprost) w okresie 2-14.02.2012 tj. po śmierci i pogrzebie poetki. Założeniem, jakie przyświeca analizie, jest przekonanie, iż to, jak zapamiętana zostanie twórczość Szymborskiej, jest w dużej mierze pochodną komunikatów medialnych. Krytyczne skonfrontowanie prezentowanych na łamach tygodników wizji realizowane jest z jednej strony w trybie komparatystycznym, z drugiej zaś przyjmuje za paradygmat samą poezję. Tekst ma na celu uporządkowanie podejmowanych przez poszczególne redakcje metod oraz ocenę ich skuteczności. Ma to prowadzić do wartościującego określenia, które z artykułów dziennikarskich w najlepszy i najbardziej wierny sposób oddały charakter opisywanej poezji. Zastosowana w pracy metodologia ma więc charakter hybrydyczny, przy czym przeważająca jest metoda jakościowa z elementami analizy zawartości. Materiał badawczy podzielony jest na dwie grupy: główny nurt, poddający się analizie porównawczej, oraz jego obrzeża, które się tej analizie nie poddają. Do nurtu głównego należą: Newsweek, Polityka, Przegląd, Uważam Rze oraz Wprost, gdzie materiały na temat Szymborskiej mają porównywalną objętość, a poziom redakcyjnej ingerencji światopoglądowej jest ograniczony. Nie spełniają tych warunków takie tytuły, jak: Gazeta Polska, Gość Niedzielny, Przegląd oraz Tygodnik Powszechny. W przypadku pierwszych dwóch poezja Szymborskiej ukazywana jest przed pryzmat wartości bliskich redakcji (odpowiednio politycznych i religijnych). W trzecim – śmierć noblistki potraktowana jest przede wszystkim jako pretekst do szerszej refleksji społecznej, zaś materiały poświęcone wyłącznie jej osobie są krótkie bądź nieaktualne (obszerny fragment archiwalnego wywiadu). Natomiast w ostatnim przypadku, Szymborskiej poświęcono obszerny blok tekstów redagowany przede wszystkim nie przez dziennikarzy, a przez zawodowych literaturoznawców i poetów, a opis nie pozostaje poza wpływem obustronnej sympatii redakcji i poetki. Zasadniczym podziałem w obrębie lektury komparatystycznej tygodników z nurtu głównego jest wyznaczenie biegunu biograficznego (Wprost) i poetyckiego (Przekrój). Te dwie strategie informacyjne są pewnymi ramami dyskursywnymi, w obrębie których poruszają się poszczególne redakcje. Nie przekładają się one jednak w sposób bezpośredni na jakość artykułów, pełniąc głównie funkcję porządkującą. Szczegółowa analiza tekstów wykazuje, iż podstawowym źródłem występujących między nimi różnic jest odmienne pojmowanie roli mediów przez same redakcje. Mimo to, możliwe jest stwierdzenie, iż najpełniejszy i najbardziej kompetentny opis twórczości poetyckiej Wisławy Szymborskiej przedstawiony został na łamach Tygodnika Powszechnego, Polityki oraz Uważam Rze.
Item
Fikcja jako prawda. Referencyjność reportażu ponowoczesnego
(Towarzystwo Studiów Dziennikarskich, 2012) Zimnoch, Mateusz; Uniwersytet Jagielloński; International Association for Literary Journalism Studies
The article presents a new perspective in studies on fiction in reportage. As a philosophical category, fiction grips more and more areas of postmodern reality and starts to dominate on it, which is extensively described in works of such academics as Jean Baudrillard, Robert Spaemann and many others. It is an effect of acceleration described in Odo Marquard’s Apology of the Accidental, which is particulary important for journalism and media. The changing function of reportage, that cannot compete with other genres and forms any more, is an argument for the new perspective in researches, that would focus not on conative, but on emotive function as a key for adequate lecture. The article contains three parts. The first one is an attempt to dissolve a problem of truth and false. It bases on post-phenomenological and postmodern philosophy (Heidegger, Tarski, Quine, Tugendhat and others) and leads to an optimistic conclusion, that it is possible to hold a described opposition. An elimination of objectivity and focusing on comparison between sentence and reckoning, not between reckoning and reality, allows to decide on truthfulness of the sentence. On the other hand, extension of the category of intersubjectivity on particular subjective experiences can show us a possibility to create a repository of shared experiences, that – as a cultural facts – doesn’t subject to opposition of truth and false. The second part, based on Marquard’s vision, tries to prove that a conclusion of the first part is not actual in postmodern reality. The reason for the fictionalazation of the reality is the multistage mediation of most experiences. The real experiences give way to substitudes offered by the institution of omnipresent school. It’s dominion over human brains takes form of Foucault’s microphysics of power, becoming an self-propelled machine, so the process of mediation resembles a loop. The reality becomes a simulacrum – the sign without a signifié, the signifiant referring to other signifiants. The empire of signs consuming their own meaning change the reality into a pure fiction, that becomes the only possible truth. The third part contains a short exemplification. It presents three main appearances, that can be observed in the last polish reportages. All three are the consequences of described changes in ontological structure of reality: 1) the evasion from responsibility; 2) the advantage of single experience over a synthetic reckoning; 3) the dominance of fluent reality over the text. An exemplification contains reportages by such journalists as Mariusz Szczygieł, Wojciech Tochman and Jacek Hugo-Bader. There are also some metatextual examples from interviews and introductions. The conclusion of the dilatation is rather pessimistic. Postmodern reportage is a type of text, that tries to break the simulation and find the submerged reality itself, but it falls into a trap. The writer is aware of it, but he puts up a fight despite the fact he’s doomed. He knows, that fiction not only covers reality, but also consumes it. The implosion of sense is irreversible and reportage, being a mirror of the present time, has to manage with the fact, that it’s becoming the ghost image without a non-intertextual archetype.