OPEN Repository

Welcome to OPEN - the Repository of Open Scientific Publications, run by the Interdisciplinary Centre for Mathematical and Computational Modelling, University of Warsaw, previously operating as the CeON Repository. The Repository enables Polish researchers from all fields to openly share their articles, books, conference materials, reports, doctoral theses, and other scientific texts.

Publications in the Repository are indexed by the most important search engines and aggregators and downloaded by users worldwide. We invite you to create an account, deposit your publications, and use the resources of the Repository.

22808 archived items

Recent Submissions

Item
O trzech zegarach. Relatywistyczne fabuły w polskiej fantastyce naukowej (Lem — Huberath — Snerg)
(Ośrodek Badawczy Facta Ficta, 2018) Kukulak, Szymon Piotr; Uniwersytet Jagielloński
The article compares three science-fiction novels written by Polish writers representing three successive generations — Stanisław Lem’s Return from the Stars (1959), Adam Wiśniewski-Snerg’s Robot (1973), and Marek S. Huberath’s Nest of Worlds (1998)—that utilize the time dilation phenomenon as a basis for the plot. In each novel, time dilation serves also as a building block for a higher layer of meaning. In Lem’s—as a grim prediction about the fate of real-world astronautics at its birth; in Snerg’s—as association with his ‘theory of superbeings’; and in Huberath’s—as a part of solipsistic construction of the author’s own multiverse permeated with Christian themes to which the author often refers to in his other texts. This proves not only the unwavering popularity of the motif itself but also its flexibility which allows to adapt it to different needs and aesthetics that the evolution of the genre imposes.
Item
"Późne lato" Johna Crowleya jako postmodernistyczna wizja procesualnej koncepcji tożsamości
(Ośrodek Badawczy Facta Ficta, 2018) Gancarczyk, Małgorzata; Uniwersytet Jagielloński
The article John Crowley’s “Engine Summer”: A Postmodern Vision of the Processual Construction of Identity analyses the eponymous novel as pivoted around the narrative’s role in constructing both individual and collective identity. Drawing from Mieke Bal’s narrative theory, as well as a number of established (such as paratextuality) and emerging theoretical concepts (Piotr Kubiński’s emersion), Gancarczyk emphasises the multifacetedness of novelistic references, including the stereotypisation of the Other and top-down control of social relationships. Furthermore, Engine Summer is interpreted here as drawing the reader’s attention to the medium itself and to the embodied text which co-creates narrative identity, allowing for its inscription and transmission—an idea literally realised in a postapocalyptic world of the novel. Finally, Gancarczyk shows how Campbell’s concept of monomyth reverberates in Crowley’s narrative, proving pivotal for the overall interpretation, indicating the active role of the medium and narrative subjectivity in constructing the meaning.
Item
Inny Zagrzeb. Transformacje obrazu miasta w chorwackiej prozie fantastycznej po 1991 roku
(Ośrodek Badawczy Facta Ficta, 2018) Wojtaszek, Aleksandra; Uniwersytet Jagielloński
Croatian speculative fiction in the last quarter of the century has been dominated by the city of Zagreb. There are three anthologies depicting the capital of Croatia and visions of its future: Zagreb 2004 (1995), Zagreb 2014 (1998) and Zagreb 2094 (2004). Also, in Croatian dystopian fiction, the popularity of which has grown rapidly since 2010, the city becomes a metaphor for the problem of exclusion and deep inequalities between the centre and the periphery. The changes in the literary image of Zagreb over the last twentyfive years illustrate not only the changing perception of an urban space and different ways of experiencing the city by writers, but also depict the evolution of speculative fiction in Croatia by distinguishing its most important elements: the growth of the importance of local motifs and places, as well as blurring the rigid genre boundaries and the evolution towards the socalled slipstream fiction. Thanks to the analysis of literary images of Zagreb, questions about the attitude of fantasy literature of that time towards the main contemporary issues can be raised. The article finally offers a possibility to define either the subversive or conciliatory character of fantasy works in the context of the most dominant ideologies of that time.
Item
Wykluczenia
(Ośrodek Badawczy Facta Ficta, 2017) Hańderek, Joanna; Kućma, Natalia; Uniwersytet Jagielloński
Problematyka związana z wykluczeniem i wykluczeniami jest jedną ze sztandarowych kwestii podejmowanych w dzisiejszych dyskusjach politycznych, filozoficznych i naukowych […]. Szczególną rangę zyskała ona w myśli postmodernistycznej i postpostmodernistycznej. Niezależnie od tego, zagadnienia wykluczenia, obcości, inności, nienormalności, nieprzystosowania itp. pojawiały się w obszarze humanistyki, nauk społecznych i filozofii we wszystkich liczących się paradygmatach przełomu XX i XXI wieku. Dobrze się więc stało, że na gruncie polskim rozpoczęto systematyczną refleksję nad tym dyskursem i dyskursami […]. Teksty z tomu Wykluczenia z ogromnym rozmachem pokazują wszelkie przejawy wykluczenia ludzi we współczesnym świecie. Tak szerokie zakreślenie pola obserwacji, jakie występuje w tym zbiorze, stanowi […] ważny jego atut. Poszczególni autorzy konceptualizują pola badawcze, które następnie mogą stać się przedmiotem pogłębionych studiów nad problematyką wykluczenia.
Item
Narracje fantastyczne
(Ośrodek Badawczy Facta Ficta, 2017) Maj, Krzysztof M.; Olkusz, Ksenia; Ośrodek Badawczy Facta Ficta; Uniwersytet Jagielloński
Książka "Narracje fantastyczne" pod wspólną redakcją Kseni Olkusz i Krzysztofa M. Maja jest piątym tomem serii „Perspektywy Ponowoczesności”, zbierającym na blisko siedmiuset stronach trzydzieści tekstów naukowych rozpatrujących szeroko pojętą fantastykę z perspektywy ponowoczesnej, transdyscyplinarnej i światocentrycznej zarazem. Tom Narracje fantastyczne to zbiór studiów poświęconych ważnym współczesnym zjawiskom obecnym w literaturze, filmie, grach komputerowych i szeroko rozumianym świecie kultury. Wśród jego wielu zalet wymienić należy na pierwszym miejscu opracowanie mocnych podstaw teore­tycznych. Autorzy podważają paradygmat tekstocentryczny i opisują zjawisko zwrotu światocen­trycznego, przekonująco je udokumentowując. Przedstawione w tomie studia pozwalają nie tylko usytuować współczesne narracje fantastyczne na tle przemian światopoglą­dowych, teorii filozofi­cznych i kulturowych, ale zarazem ukazać ich wyraźne powiązania z namy­słem nad ponowocze­snością. Książka zaleca się także – między innymi – ważnymi głosami na te­mat sporów wokół współczesnego kanonu fantastyki, rozważaniami poświęconymi figurze cybor­ga w świetle teorii posthumanistycznych czy zagadnieniu transfikcjonalności. Zgodnie z przyjętą ramą światocen­tryczną w osobnej części tomu znajdziemy studia na temat przestrzeni: głównie miasta i społe­czeństwa, ze szczególnym uwzględnieniem problemu utopii, a także rozprawy, któ­rych autorzy skoncentrowali się na kwestiach temporalnych (tu m.in. historie alternatywne). Roz­ległe spektrum badanych problemów dopełnione zostało przez – poparte gruntownymi analizami – interpretacje zjawisk obecnych w wielu mediach. Należy z całym przekonaniem stwierdzić, że tom oddawany do rąk czytelnika stanowi cenną inicjatywę badawczą. — z recenzji prof. dr hab. Anny Łebkowskiej (Uniwersytet Jagielloński)