OPEN Repository

Welcome to OPEN - the Repository of Open Scientific Publications, run by the Interdisciplinary Centre for Mathematical and Computational Modelling, University of Warsaw, previously operating as the CeON Repository. The Repository enables Polish researchers from all fields to openly share their articles, books, conference materials, reports, doctoral theses, and other scientific texts.

Publications in the Repository are indexed by the most important search engines and aggregators and downloaded by users worldwide. We invite you to create an account, deposit your publications, and use the resources of the Repository.

22792 archived items

Recent Submissions

Item
Wstyd jako doświadczenie estetyczne – refleksja o współczesnej kulturze na tle klasycznej koncepcji człowieka słusznie dumnego
(Towarzystwo Doktorantów UJ, 2017) Rubiś, Wojciech; Uniwersytet Jagielloński
Celem artykułu jest refleksja nad aktualnością Arystotelesowskiego pojęcia człowieka słusznie dumnego i nad jego dzisiejszym sensem. Z pojęcia tego wydobywamy szczególnie jeden komponent – wstyd, jako istotną cechę stanowiącą o godności człowieka. Wstyd z proponowanej przez nas perspektywy jest zarówno pojęciem etycznym, jak i swoistym opisem reakcji estetycznej na zjawiska świata zewnętrznego, szczególnie świata kultury. Rozważania oprzemy na uwagach odnoszących się z jednej strony do chrześcijańskich korzeni naszej kultury, z drugiej zaś do etyki propagowanej przez współczesne środowiska prawicowo-konserwatywne.
Item
O wyzwoleniu sztuki od państwa
(Towarzystwo Doktorantów UJ, 2016) Rubiś, Wojciech; Tendera, Paulina; Uniwersytet Jagielloński
In this article we present the ideological foundations of libertarian politics and philo- sophy in relation to art. We are interested in the relationship between the state and the sphere of art, especially in the context of state subsidies for the arts.
Item
Associations of the Hegelian Philosophy of Art with the Tradition of the Metaphysics of Light
(Uniwersytet Jagielloński, 2015) Tendera, Paulina; Uniwersytet Jagielloński
In this article I would like to present three main areas of my interest in the aesthetics of Georg F. W. Hegel which are associated, directly or indirectly, with the philosophical tradition of the metaphysics of light. First, I will introduce my interpretation of the concept, used by Hegel, of luminosity in art (here I present my own understanding of this phenomenon, as I refer it to all of the three types of art we can speak of within the framework of Lectures on Aesthetics; meanwhile, the traditional approach has been to apply this concept exclusively to romantic art, which, while correct, is only justified by the examination of art as a whole). Thus I propose here to examine the phenomenon of the luminosity of truth in symbolic, classical and romantic art. Next, I will present an understanding of the aesthetic experience of romantic works of art, an understanding which emerges from the concept of a work as a physical object of luminous truth and is fixed in the Platonic claritas theory of light, closely associated with the metaphysics of light. I will illustrate my reflections with several examples of romantic painting. Then, I will move on to the search for the meaning of the development of art. I see this meaning in the realisation of the principle of the luminosity of truth in art, and, in turn, this realisation in a specific element of representation in painting, namely that of the human eye, which Hegel defined as ‘the light of the eye’. This theme takes us back to the tradition of Platonic philosophy, in both its ancient and its mediaeval Christian forms, and acknowledges a close relationship with the aesthetics of Hegel and the European tradition of the metaphysics of light. It is worth establishing, before proceeding to Hegel’s aesthetics per se, the sense in which we understand the metaphysics of light here. Above all, the metaphysics of light is a narrower concept than the philosophy of light, because in actuality it is exclusively a metaphysical ontology. Light (usually claritas, sometimes lux) is understood here as divine light or light derived from first principles, e.g. from Plotinus’s concept of the One, and partakes of an intellectual rather than a sensual character; thus it actually has little in common, for example, with physical light. Consequently, observations on light in extraontological terms, such as goodness, (axiological) grace, knowledge, or (epistemological) enlightenment, are here secondary for us, since they concern not light itself, but the consequences of its existence (e.g. grace is a consequence of the existence of claritas). The primary issue is, however, to assume that claritas substantially derives from God, the Absolute, the Hegelian absolute spirit; its existence depends, therefore, on coparticipation (methexis), and not on its conformity with or resemblance (mimesis) to the first cause, e.g. within the meaning of St. Thomas Aquinas.
Item
OR – moc światła
(Uniwersytet Jagielloński, 2015-12) Tendera, Paulina; Rubiś, Wojciech; Uniwersytet Jagielloński
Artystyczny projekt „Moc Światła (OR)” zbiegł się ideowo z Festiwalem Kultury Żydowskiej „Warszawa Singera” (http://www.festiwalsingera.pl/). W tym roku festiwal zamknął koncert inauguracyjny amerykańskiego wokalisty Matisyahu, dlatego pisząc o projekcie, przywołujemy słowa jednego z jego utworów muzycznych. Pod kierownictwem artystycznym i dydaktycznym prof. Włodzimierza Szymańskiego artystki Nadia Issa, Maria Jankowska oraz Julia Karłowska wykonały cykl prac poświęconych pamięci Żydów warszawskich oraz odnoszących się do żydowskiej kultury religijnej. Wszystkie prace przedstawione w ramach projektu „Moc Światła (OR)” stanowią przykład współczesnej sztuki światła, posiadają też mocny związek z wielowiekową judeochrześcijańską tradycją metafizyki światła
Item
Linia w teorii estetyki Eugène’a Vérona
(Towarzystwo Doktorantów UJ, 2011) Malec, Iwona; Uniwersytet Jagielloński
La notion du beau existe dans l'art et dans la philosophie depuis l'Antiquité. Le sentiment du beau, le besoin de le ressentir fait partie de la vie humaine et il existe aussi longtemps que l'homme lui-même. Beaucoup de penseurs, philosophes, théoriciens ont entrepris un ef-fort de définir ce qui est le beau et ce qui peut être considéré ainsi. La seconde moitié du XIXe siècle est le temps où la pensée que le principe de l'idéal du beau ne suffit pas d’expliquer la complexité de l'aspect artistique est né sous l'influence de la technologie et la croyance omniprésente en science. Eugène Véron, l'esthéticien français du XIXe siècle, dans sa plus importante oeuvre, intitulée L'Esthétique, a tenté de présenter un nouveau concept du beau dans l'art. Les idées esthétiques de Véron, se reposent sur la philosophie positiviste et les réalisations scientifiques, une oeuvre d'art est considérée comme un produit de la main humaine, est un miroir de la société qui s’exprime par l'art et de laquelle l'art dépond. Véron a souligné l'importance de la ligne dans l'art. Analysant de divers exemples de l'utilisation des lignes, l'esthéticien français parvient à définir les principes du beau, qui, selon lui, se fondent sur les contraires. La combinaisons réfléchies des lignes et des contrastes mènent à un sentiment esthétique spécifique. La philosophie positive de la dix-neuvième siècle était basée sur les réalisations scientifiques et des découvertes, notamment dans le domaine des sciences naturelles. En créant sa théorie de l'esthétique, Véron s’inspirait des ouvrages de Charles Darwin et Herbert Spencer. Véron s'est également appuyé sur les travaux scientifiques en physique, chimie, sur la théorie de la perception neuroscientifique des couleurs des scientifiques allemands tels que Hermann von Helmholtz et Theodor Fechner. La conception esthétique de Véron démontre que l’appro-che scientifique et la pensée artistique sont contradictoires. Selon l’ esthétique de Véron, l'art et la science ont beaucoup en commun, bien qu’ils ne soient pas identiques et ils ont beaucoup à apprendre les uns des autres.