OPEN Repository

Welcome to OPEN - the Repository of Open Scientific Publications, run by the Interdisciplinary Centre for Mathematical and Computational Modelling, University of Warsaw, previously operating as the CeON Repository. The Repository enables Polish researchers from all fields to openly share their articles, books, conference materials, reports, doctoral theses, and other scientific texts.

Publications in the Repository are indexed by the most important search engines and aggregators and downloaded by users worldwide. We invite you to create an account, deposit your publications, and use the resources of the Repository.

22492 archived items

Recent Submissions

Item
Fenomen krajobrazów kulturowych Podlasia
(Komisja Krajobrazu Kulturowego Polskiego Towarzystwa Geograficznego, 2017) Plit, Joanna; Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN w Warszawie Warszawa, Polska
Podlasie leży na pograniczu kulturowym Europy Zachodniej katolicko-protestanckiej i Europy Wschodniej głównie prawosławnej. Od wieków zamieszkany przez zróżnicowaną etnicznie i narodowościowo ludność. Było przedmiotem rywalizacji politycznej sąsiadujących państw, dlatego w ciągu wieków obszar wielokrotnie zmieniał przynależność polityczną. Dzięki wyraźnej odrębności i niezłemu zachowaniu krajobrazy kulturowe Podlasia jest wdzięcznym tematem badawczym. Celem niniejszego artykułu jest na podstawie odtworzonych dziejów regionu odnalezienie punktów zwrot-nych kształtowania się krajobrazów kulturowych Podlasia, Wykorzystanie tych analiz do przeprowadzenia regionalizacji historyczno-kulturowej północno-wschodniej Polski oraz porównanie jej z regionalizacją fizycznogeograficzną tego regionu.
Item
Wizerunek Polski w światowej infosferze. Stan obecny i postulaty
(Fundacja "Otaczaj Blaskiem", 2023-10-01) Krasnodębski, Zdzisław; Lewicki, Greg Grzegorz; Samojedny, Małgorzata; Uniwersytet Zielonogórski; Akademia Sztuki Wojennej; Akademia Ignatianum
An authorized transcript of the debate concerning Poland’s image in the global infosphere Małgorzata Samojedny and Grzegorz Lewicki emphasized the importance of a positive perception of Poland for an effective conduct of foreign policy. Both speakers point to a tangible change Poland’s image in th global infosphere has undergone after the outbreak of war in Ukraine. With regard to the information policy, Grzegorz Lewicki thinks its conduct and management should be prudent and judicious, while the content should suit the tastes, skills and expertise of the audience. Małgorzata Samojedny has argued that Three Seas Initiative project is a way to boost Poland’s perception abroad. Zdzisław Krasnodębski, on the other hand, sees the essence of creating a positive image of a given community in its compliance with certain objective characteristics. When it however comes to a group perception, a dilemma which individual behavior should be taken as representative of the whole group comes to the fore. In his opinion, there exists a number of narratives, persistent and negative, detrimental to Poles, which could be attributed not so much to ignorance, but rather to conflicting interests.
Item
Niepewność reżimu odpływu rzek w Polsce w warunkach ocieplenia klimatu
(Polskie Towarzystwo Geograficzne, 2024) Wrzesiński, Dariusz; Brzezińska, Wiktoria; Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych
Obserwowana od końca lat 80. XX w. zmiana klimatu w Polsce polegająca na istotnym wzroście temperatury powietrza prowadzi do zmiany funkcjonowania środowiska hydrologicznego, w tym sposobu zasilania rzek i wysokości oraz rozkładu odpływu w cyklu rocznym. Celem pracy jest przedstawienie przestrzennego zróżnicowania niepewności reżimu odpływu rzek i jej zmian w Polsce w latach 1951–2020 na podstawie miary opartej na teorii entropii informacji Shannona. Ustalono stopień niepewności odpływu w cyklu rocznym w całym wieloleciu 1951–2020 oraz w dwóch podokresach: przed silnym wzrostem temperatury powietrza (1951–1988) i w jego czasie (1988–2020). Po roku 1988 nastąpił wzrost niepewności i wyrównanie rozkładu odpływu rzek w przypadku 86% przekrojów wodowskazowych w dorzeczu Wisły, istotny statystycznie we wschodniej części dorzecza. Natomiast odpływ większości rzek w dorzeczu Odry (61%) wykazał nieistotny statystycznie spadek entropii rozkładu odpływu. Do przyczyn takich zmian należy zaliczyć przestrzenne zróżnicowanie zmian wysokości odpływu i jego struktury w okresie ocieplenia. Entropia rozkładu informująca o sezonowości odpływu może być przydatną miarą charakteryzującą reżim odpływu i jego transformację w warunkach zmiany klimatu. Na zmianę reżimu odpływu najbardziej narażone są rzeki o reżimie niwalnym, zwłaszcza niwalnym silnie wykształconym, oraz reżimach złożonych: niwalno-pluwialnym i pluwialno-niwalnym.
Item
Bottom-up Efforts for a Low-Carbon Economy: Examples of Local Action Groups Activities in Poland and the Czech Republic
(University of Hradec Králové, 2024-04) Trnková, Gabriela; Furmankiewicz, Marek; Kola-Bezka, Maria; Hewitt, Richard J.; University of Hradec Kralove, Hradec Králové, Czech Republic; Wroclaw University of Environmental and Life Sciences, Wrocław, Poland; Nicolaus Copernicus University in Toruń, Poland; Spanish National Research Council, Madrid, Spain
Actions to counteract and adapt to rapid climate change caused by human activity require large-scale initiatives undertaken by international agencies and central governments as well as changes in the functioning of local economies and communities. In this article, we analyze the possibilities of involving rural territorial partnerships (so-called Local Action Groups; LAGs) in supporting the transformation of the EU local socio-economic systems towards a low-carbon economy (LCE). LAGs operate as associations of local stakeholders from the public, business, social and voluntary sectors and work for local socio-economicdevelopment. They can implement projects supporting energy transformation at three levels: as cooperation projects between LAGs and external institutions, as individual (own) projects, and by supporting grassroots initiatives of local stakeholders. In this paper we present examples of such activities, based on content analysis of LAGs strategic documents and websites. We point out that the potential of LAGs in supporting initiatives towards LCE is currently underused, which may be due to the low social awareness and low financial resources of local communities. However, LAGs have significant potential to support local pro-environmental initiatives using neo-endogenous development mechanisms, in which voluntary local actions are stimulated by external support.
Item
Trwałość dawnych granic politycznych w sferze morfogenetycznej osadnictwa wiejskiego w Polsce
(Polskie Towarzystwo Geograficzne, 2016) Figlus, Tomasz; Katedra Geografii Politycznej, Historycznej i Studiów Regionalnych, Wydział Nauk Geograficznych, Uniwersytet Łódzki
Artykuł prezentuje wyniki badań poświęconych wybranym zagadnieniom trwałości historycznych granic politycznych w aspekcie zróżnicowania morfogenetycznego wsi. W wyniku analiz o charakterze diagnostycznym zidentyfikowano odcinki dawnych granic, które odzwierciedlają się współcześnie w odmiennej strukturze form rozplanowania na sąsiadujących obszarach wykazujących w przeszłości różną przynależność polityczną. W zakresie badań szczegółowych uwzględniono dwa przypadki granic z okresu staropolskiego: dawnej granicy między Koroną a Litwą na Podlasiu oraz granicę między Państwem Zakonnym, a późniejszymi Prusami Książęcymi i Rzeczpospolitą na obszarze pogranicza mazurskokurpiowskiego. Analizie poddano również dwa przypadki granic porozbiorowych: rozdzielających ziemię chełmińską i dobrzyńską oraz fragment granicy wzdłuż Prosny rozdzielający dawną ziemię wieluńską pomiędzy Prusy i Rosję (tzw. Kongresówkę). Dowiedziono wpływu funkcjonowania granic oraz odmiennych systemów prawno-politycznych na zróżnicowanie typów układów ruralistycznych. Okazało się, że zjawisko trwałości granic w zakresie morfogenezy osadnictwa wiejskiego zależne jest proporcjonalnie od ich stabilności i wykazuje charakter dysjunktywny. Ze względu na dyfuzję wzorców rozplanowania mamy zazwyczaj do czynienia z buforowym charakterem granic reliktowych, czego wyrazem są przejściowe obszary cechujące się niejednorodnością morfologiczną.