OPEN Repository

Welcome to OPEN - the Repository of Open Scientific Publications, run by the Interdisciplinary Centre for Mathematical and Computational Modelling, University of Warsaw, previously operating as the CeON Repository. The Repository enables Polish researchers from all fields to openly share their articles, books, conference materials, reports, doctoral theses, and other scientific texts.

Publications in the Repository are indexed by the most important search engines and aggregators and downloaded by users worldwide. We invite you to create an account, deposit your publications, and use the resources of the Repository.

22492 archived items

Recent Submissions

Item
Młodzież w epoce kryzysów
(Academicon, 2024-05-20) Długosz, Piotr; Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
Maturzyści zdający maturę w tym roku są wyjątkową generacją. Mają za sobą przebytą pandemię, wojnę na Ukrainie i wynikającą z niej niepewność oraz zagrożenie. Będą oni wchodzić w dorosłość w bardzo niestabilnych i niebezpiecznych czasach. Prowadzone badania miały dać odpowiedź na temat ich kondycji psychofizycznej. Dane były zbierane za pomocą innowacyjnej metody łączącej techniki ankiety audytoryjnej z ankietą online. Próba była dobierana w sposób kwotowy. Do analizy zakwalifikowano 3819 ankiet. Wyniki wskazują, iż uczniowie mają wysokie aspiracje edukacyjne. ¾ zamierza dalej się edukować po skończeniu szkoły średniej. Spośród nich połowa zamierza uzyskać wykształcenie magisterskie, a 1/3 chce skończyć studia licencjackie. Uczniowie uzyskują wsparcie od swoich rówieśników oraz rodziców, nie uzyskują go od nauczycieli. O kryzysie szkoły świadczy nie tylko brak wsparcia uczniów przez szkołę, ale też masowo brane przez uczniów korepetycje. Aż ¾ z nich bierze korepetycje. Robi to ze względu na złe funkcjonowanie szkoły oraz złą pracę nauczycieli. Młodzież dąży do założenia rodziny, kariery i osiągnięcia wysokiego stanowiska zapewniającego odpowiedni poziom życia. Badani w większości obawiają się egzaminu maturalnego oraz jego konsekwencji tj. niedostania się na wybrane studia. Innym poważnym lękiem jest lęk przed samotnością. Kondycja psychiczna badanych maturzystów nie jest dobra. Mimo, że ¾ jest zadowolona ze swojego życia, to zaburzenia depresyjne mierzone skalą WHO-5 ma 78%, depresję mierzoną skalą CES-D od 34%-do 54%. Średni i wysoki poziom stresu (odpowiednio 81% i 13%). Tylko 44% uznało, iż ma prawidłową masę ciała, a 16% jest aktywna fizycznie według standardów skali VPE. Młodzież spędza przeciętnie w dni nauki około 6 godz. w internecie, a w dni wolne 7,5 godz. ¾ uczniów miało średni poziom uzależnienia od internetu na skali TPUI 22. Zaś 17% miało wysoki poziom uzależnienia. Największą sympatią maturzyści darzą Włochów i Amerykanów. Największy dystans przejawiają wobec Rosjan, Białorusinów oraz Ukraińców. Ponad połowa respondentów ma negatywny stosunek do uchodźców wojennych z Ukrainy. Co piąty maturzysta byłby skłonny wstąpić do wojska i walczyć w obranie ojczyzny z wrogim najeźdźcom.
Item
Fenomen krajobrazów kulturowych Podlasia
(Komisja Krajobrazu Kulturowego Polskiego Towarzystwa Geograficznego, 2017) Plit, Joanna; Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN w Warszawie Warszawa, Polska
Podlasie leży na pograniczu kulturowym Europy Zachodniej katolicko-protestanckiej i Europy Wschodniej głównie prawosławnej. Od wieków zamieszkany przez zróżnicowaną etnicznie i narodowościowo ludność. Było przedmiotem rywalizacji politycznej sąsiadujących państw, dlatego w ciągu wieków obszar wielokrotnie zmieniał przynależność polityczną. Dzięki wyraźnej odrębności i niezłemu zachowaniu krajobrazy kulturowe Podlasia jest wdzięcznym tematem badawczym. Celem niniejszego artykułu jest na podstawie odtworzonych dziejów regionu odnalezienie punktów zwrot-nych kształtowania się krajobrazów kulturowych Podlasia, Wykorzystanie tych analiz do przeprowadzenia regionalizacji historyczno-kulturowej północno-wschodniej Polski oraz porównanie jej z regionalizacją fizycznogeograficzną tego regionu.
Item
Niepewność reżimu odpływu rzek w Polsce w warunkach ocieplenia klimatu
(Polskie Towarzystwo Geograficzne, 2024) Wrzesiński, Dariusz; Brzezińska, Wiktoria; Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych
Obserwowana od końca lat 80. XX w. zmiana klimatu w Polsce polegająca na istotnym wzroście temperatury powietrza prowadzi do zmiany funkcjonowania środowiska hydrologicznego, w tym sposobu zasilania rzek i wysokości oraz rozkładu odpływu w cyklu rocznym. Celem pracy jest przedstawienie przestrzennego zróżnicowania niepewności reżimu odpływu rzek i jej zmian w Polsce w latach 1951–2020 na podstawie miary opartej na teorii entropii informacji Shannona. Ustalono stopień niepewności odpływu w cyklu rocznym w całym wieloleciu 1951–2020 oraz w dwóch podokresach: przed silnym wzrostem temperatury powietrza (1951–1988) i w jego czasie (1988–2020). Po roku 1988 nastąpił wzrost niepewności i wyrównanie rozkładu odpływu rzek w przypadku 86% przekrojów wodowskazowych w dorzeczu Wisły, istotny statystycznie we wschodniej części dorzecza. Natomiast odpływ większości rzek w dorzeczu Odry (61%) wykazał nieistotny statystycznie spadek entropii rozkładu odpływu. Do przyczyn takich zmian należy zaliczyć przestrzenne zróżnicowanie zmian wysokości odpływu i jego struktury w okresie ocieplenia. Entropia rozkładu informująca o sezonowości odpływu może być przydatną miarą charakteryzującą reżim odpływu i jego transformację w warunkach zmiany klimatu. Na zmianę reżimu odpływu najbardziej narażone są rzeki o reżimie niwalnym, zwłaszcza niwalnym silnie wykształconym, oraz reżimach złożonych: niwalno-pluwialnym i pluwialno-niwalnym.
Item
Trwałość dawnych granic politycznych w sferze morfogenetycznej osadnictwa wiejskiego w Polsce
(Polskie Towarzystwo Geograficzne, 2016) Figlus, Tomasz; Katedra Geografii Politycznej, Historycznej i Studiów Regionalnych, Wydział Nauk Geograficznych, Uniwersytet Łódzki
Artykuł prezentuje wyniki badań poświęconych wybranym zagadnieniom trwałości historycznych granic politycznych w aspekcie zróżnicowania morfogenetycznego wsi. W wyniku analiz o charakterze diagnostycznym zidentyfikowano odcinki dawnych granic, które odzwierciedlają się współcześnie w odmiennej strukturze form rozplanowania na sąsiadujących obszarach wykazujących w przeszłości różną przynależność polityczną. W zakresie badań szczegółowych uwzględniono dwa przypadki granic z okresu staropolskiego: dawnej granicy między Koroną a Litwą na Podlasiu oraz granicę między Państwem Zakonnym, a późniejszymi Prusami Książęcymi i Rzeczpospolitą na obszarze pogranicza mazurskokurpiowskiego. Analizie poddano również dwa przypadki granic porozbiorowych: rozdzielających ziemię chełmińską i dobrzyńską oraz fragment granicy wzdłuż Prosny rozdzielający dawną ziemię wieluńską pomiędzy Prusy i Rosję (tzw. Kongresówkę). Dowiedziono wpływu funkcjonowania granic oraz odmiennych systemów prawno-politycznych na zróżnicowanie typów układów ruralistycznych. Okazało się, że zjawisko trwałości granic w zakresie morfogenezy osadnictwa wiejskiego zależne jest proporcjonalnie od ich stabilności i wykazuje charakter dysjunktywny. Ze względu na dyfuzję wzorców rozplanowania mamy zazwyczaj do czynienia z buforowym charakterem granic reliktowych, czego wyrazem są przejściowe obszary cechujące się niejednorodnością morfologiczną.
Item
Prognozowane zmiany wybranych elementów krajobrazu kulturowego Polski do roku 2050. Szkic geograficzny – część 2
(Komisja Krajobrazu Kulturowego PTG, 2019) Plit, Joanna; Myga-Piątek, Urszula; Plit, Florian; Stanisław Leszczycki Institute of Geography and Spatial Organization Polish Academy of Sciences in Warsaw, Poland; University of Silesia in Katowice, Faculty of Natural Sciences, Poland; The Jan Kochanowski University in Kielce, Institute of Geography and Environmental Management, Poland
W artykule przedstawiono prawdopodobną ewolucję i prognozowany stan elementów/składników krajobrazu kulturowego Polski w 2050 r. Ekstrapolując obserwowane procesy przyrodnicze, trendy społeczno-gospodarcze i kulturowe, omówiono: uwarunkowane antropogenicznie efekty zmian szaty roślinnej i wód powierzchniowych, przewidywane krajobrazowe zmiany w strukturze upraw i własności w rolnictwie, efekty rozwoju osadnictwa, i alternatywnych źródeł energii. Przedstawiony scenariusz obejmuje także krajobrazowe skutki: globalizacji, oczekiwanego napływu imigrantów, multikulturowości i przeciwstawnych tendencji historycyzmu. Postuluje się wykonanie regionalnych i lokalnych prognoz zmian krajobrazowych oraz dalsze prace metodyczne, co pozwoli na lepszą ochronę walorów krajobrazu kulturowego Polski. Założenia teoretyczne i czynniki krajobrazotwórcze omówiono w poprzednim artykule Myga-Piątek, Plit, Plit 2019. Poniższy tekst jest jego kontynuacją.