OPEN Repository

Welcome to OPEN - the Repository of Open Scientific Publications, run by the Interdisciplinary Centre for Mathematical and Computational Modelling, University of Warsaw, previously operating as the CeON Repository. The Repository enables Polish researchers from all fields to openly share their articles, books, conference materials, reports, doctoral theses, and other scientific texts.

Publications in the Repository are indexed by the most important search engines and aggregators and downloaded by users worldwide. We invite you to create an account, deposit your publications, and use the resources of the Repository.

22813 archived items

Recent Submissions

Item
Edukacja medialna wobec zagrożeń w cyfrowym świecie dziecka
(Wydawnictwo Naukowe EDUsfera, 2023) Nowicka, Ewa Julia; Uniwersytet Zielonogórski, Wydział Nauk Społecznych, Instytut Pedagogiki
Wprowadzenie. Dynamiczny rozwój mediów elektronicznych, z których codziennie korzystają dzieci i młodzież, uzasadnia potrzebę edukacji medialnej praktykowanej w domu przez rodziców, a następnie przez nauczycieli w szkole. Rosnąca popularność i atrakcyjność mediów oraz swobodny dostęp do nich przez najmłodszych nakładają dodatkowe obowiązki na rodziców w procesie wychowania. To oni są – i powinni być – pierwszymi nauczycielami i wychowawcami, którzy stopniowo będą wprowadzać swoje dziecko w świat mediów. Udział rodziców i nauczycieli w wychowaniu medialnym dziecka jest szansą na zapobieganie zagrożeniom medialnym, na budowanie świadomości i dojrzałości w prawidłowym odbiorze mediów oraz poprawnym ich wykorzystaniu w zabawie i nauce. Cel. Opracowany artykuł ma na celu przedstawić najistotniejsze i najczęściej występujące zagrożenia medialne, które mają poważny wpływ na prawidłowy rozwój dziecka. W artykule zostały podkreślone również znaczenie i konieczność edukacji medialnej w najbliższym środowisku dziecka. Materiały i metody. W artykule zastosowano przegląd poglądów i założeń wyjaśniających istotę wybranych zagrożeń i niebezpieczeństw medialnych oraz przekonań podkreślających potrzebę praktykowania edukacji medialnej. Autor proponuje również rozwiązania edukacyjno-wychowawcze w ramach edukacji medialnej realizowanej przez rodziców i nauczycieli.
Item
Rodzina jako przestrzeń rozpoznawania i rozwijania uzdolnień muzycznych dzieci
(Wydawnictwo Naukowe EDUsfera, 2023) Majzner, Rafał; Uniwersytet Bielsko-Bialski, Instytut Pedagogiki
Wprowadzenie. Rodzina jako podstawowe środowisko dziecka spełnia wiele funkcji, które koncentrują się na wszechstronnym rozwoju młodszych jej członków. Już w pierwszych latach życia dziecka rodzice mogą dostrzec przejawy jego uzdolnień muzycznych, które pozostają w stadium rozwoju do dziewiątego roku życia. Wówczas podlegają zmianom, które zależą od wewnętrznego potencjału dziecka i wpływów jego środowiska. W późniejszym wieku uzdolnienia stabilizują się i odtąd oddziaływanie środowiska nie ma już na nie wpływu. Starsze dzieci uczą się w oparciu o ustabilizowany potencjał zdolności muzycznych. Cel. Celem artykułu było ukazanie roli środowiska rodzinnego we wstępnej diagnozie i rozwijaniu zdolności muzycznych dzieci. Na podstawie przeprowadzonych badań ankietowych wśród rodziców dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym ustalono zarysowujące się sposoby rozumienia przez rodziców pojęcia zdolności muzycznych oraz ukazano znaczenie, jakie przypisują swojej roli w ich rozpoznawaniu i rozwijaniu. Badania zaprezentowane w artykule są próbą udzielenia odpowiedzi na pytania: Czy i jakie elementy zdolności muzycznych wymieniane są najczęściej przez badanych rodziców jako wskaźniki zdolności muzycznych dziecka? Czy i w jaki sposób rodzice oceniają swoją rolę w rozpoznawaniu uzdolnień muzycznych dzieci? Czy i jakie działania ukierunkowane na wspieranie i rozwijanie uzdolnień muzycznych dzieci są podejmowane przez rodziców? Materiały i metody. Badania przeprowadzone na potrzeby niniejszego artykułu miały charakter przyczynkowy, wstępny o charakterze ilościowym. Zastosowano metodę sondażu diagnostycznego. Wykorzystano technikę badań ankietowych, a narzędziem badawczym był autorski kwestionariusz ankiety zawierający pytania, które miały charakter zamknięty i półotwarty. Wyniki. Artykuł prezentuje wyniki prowadzonej eksploracji badawczej. Przedstawia tendencje, jakie zarysowały się w wyniku przeprowadzonej analizy ilościowej odpowiedzi udzielonych przez rodziców na sformułowane pytania ankietowe. Pozwoliło to ustalić, jakie znaczenie nadają rodzice pojęciu zdolności muzyczne dziecka, jakie stosują sposoby rozpoznawania i metody wspierania ich rozwoju. Wnioski. Na podstawie przeprowadzonych badań można stwierdzić, że rodzice odnoszą znaczenie pojęcia zdolności muzyczne najczęściej do kilku wybranych elementów tychże zdolności wymienianych w literaturze przedmiotu. Wszyscy badani mają świadomość, że wczesne rozpoznanie zdolności muzycznych dziecka sprzyja pełnemu wykorzystaniu jego potencjału rozwojowego. Najczęściej wspierają zdolności muzyczne swoich dzieci poprzez zapisywanie dziecka na dodatkowe, pozaszkolne zajęcia muzyczne oraz wspólne uprawianie muzyki. Rodzice najczęściej oczekują wsparcia ze strony szkoły i specjalistów w procesie rozwijania uzdolnień muzycznych dzieci.
Item
Małżeństwo na odległość w narracji zamężnych kobiet i żonatych mężczyzn
(Wydawnictwo Naukowe EDUsfera, 2023) Zajęcka, Beata; Uniwersytet Jana Długosza w Częstochowie, Wydział Nauk Społecznych
Cel / przedmiot. Zmiany występujące współcześnie na rynku pracy powodują, że związki nabierają nowych kształtów i form. Jedną z nich są obecnie tak zwane związki na odległość (long distance relationships). Pary nie mieszkają w tym samym miejscu, rodzina funkcjonuje tylko przez pewien czas, ponieważ jej członkowie (zarówno ojciec, jak i matka) pracują z dala od domu, a dzieci i małżonkę/a widzą tylko w czasie urlopu lub weekendu. W artykule w oparciu o badania własne ukazano funkcjonowanie rodziny żyjącej na odległość, w geograficznym rozłączeniu. Celem artykułu jest zobrazowanie motywacji do podjęcia pracy za granicą, a także konsekwencji takiej decyzji dla członków rodziny pozostających w kraju i czasowo rozłączonych z najbliższymi. Metody i/lub materiały. Badaniami objęto małżeństwa funkcjonujące na odległość: 60 osób pracujących zagranicą, na kontraktach krótko- i długoterminowych (35 mężczyzn i 25 kobiet) i 60 ich małżonków (35 kobiet i 25 mężczyzn) będących w kraju, którzy wyrazili zgodę na udział w badaniu. Sondaż diagnostyczny przeprowadzono od marca do kwietnia 2023 w formie papierowej i za pomocą Internetu. Dane dotyczące omawianej problematyki uzyskano za pomocą autorskiej ankiety i poddano analizie ilościowo-jakościowej. Wyniki i/lub wnioski. Na podstawie przeprowadzonej analizy wykazano, że migracje zarobkowe – w opinii badanych – związane są z chęcią poprawy sytuacji ekonomicznej i polepszeniem warunków życia. Poza korzyściami materialnymi badani wskazywali także skutki negatywne, związane z rozłąką rodzin czy ograniczeniem kontroli nad wychowaniem dzieci oraz opieką nad seniorami. W opinii małżonków na odległość konsekwencją długotrwałej rozłąki jest utrata zaufania do partnera, zobojętnienie bądź nadmierna tęsknota. Członkowie rodzin starają się wpasować w nowe role, próbując być partnerem oraz rodzicem na odległość.
Item
Difficulties of contemporary motherhood. Methodological aspects of maternal research
(Wydawnictwo Naukowe EDUsfera, 2023) Lewicka, Monika; Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Wydział Pedagogiki, Katedra Badań nad Edukacją Estetyczną
Introduction. The article aims to present the difficulties experienced by mothers during the first wave of the COVID-19 pandemic. It was assumed that during the pandemic, difficulties related to reconciling work and family life would intensify, there would be changes in the relationship between mother and child, and the division of family responsibilities between the child’s parents would change. Aim. The main problem was: What difficulties related to family life during the pandemic caused by the SARS-CoV-2 virus are experienced by the examined mothers? Material and methods. The research used a qualitative approach. The source of the research data are interviews with mothers. Results. During the pandemic, mothers’ difficulties varied in nature. Research results indicate both negative and positive (from deterioration to improvement of relationships) consequences of change in the relationship between mother and child, attempts to combine work and family life, and the division of responsibilities between partners. The surveyed mothers report an increase in tension and stress as a result of the emerging conflict between work and family life, limited support from the partner and a difficult, full of difficult emotional relationship with the child. On the second continuum are mothers who, despite a difficult situation, tried to reconcile work and family life, received support from their partner, shared the responsibilities of caring for the child and running the household equally. Conclusion. We should consider the pandemic in terms of a difficult situation. In a way, it forced mothers to construct a new everyday life related to the role of mother and employee simultaneously. So far, existing attempts to balance both spheres of life leading to maintaining balance (“work-life balance”) have not always proved effective during the pandemic. In many cases, the pandemic has led to a reset of the existing family model and re-creation.
Item
Diagnostyczne aspekty analizy rysunków rodziny dziecka
(Wydawnictwo Naukowe EDUsfera, 2023) Zawada, Ernest; Uniwersytet Bielsko-Bialski, Wydział Humanistyczno-Społeczny, Instytut Pedagogiki
Wprowadzenie. W artykule opisano metody charakterystyki i możliwe sposoby interpretacji dziecięcych prac plastycznych, które przedstawiają rodzinę. Autor pokazał różnorodne typy dziecięcych obrazowań, uzależnione od osobistych przeżyć i doświadczeń. Opisano etapy rozwoju ekspresji estetycznej oraz sposoby analizy rysunków dziecięcych, którą rozpoczyna się od określenia układu kompozycyjnego. Autor traktuje rysunek dziecka jako środek ekspresji jego przeżyć, a także jako formę kodowania symbolicznej transformacji doświadczenia. Cel. Celem artykułu jest przedstawienie rysunku rodziny jako jednego z podstawowych narzędzi badania rozwoju dziecka oraz jego rodziny jako środowiska wychowawczego. Według autora rysunek rodziny odzwierciedla spostrzeżenia, przemyślenia i odczucia dziecka na temat samego siebie i relacji z poszczególnymi członkami rodziny oraz jest narzędziem analizy znaczenia znaków plastycznych tworzonych przez dzieci. Materiały i metoda. Artykuł opiera się na literaturze przedmiotu i własnych doświadczeniach pedagogiczno-artystycznych autora. Uzupełniony został przykładami analizy dziecięcych rysunków przedstawiających rodziny. Prace te pochodzą ze zbiorów autora, zebranych w ramach prowadzonych przez siebie badań. Artykuł poddaje analizie jakościowej elementy rysunków w celu zobrazowania dziecięcego sposobu postrzegania środowiska rodzinnego. Wnioski. Tekst może być źródłem inspiracji do wielopłaszczyznowej analizy rysunków dziecka jako materiału do diagnozy nie tylko sposobu postrzegania i odczuwania przez nie relacji w rodzinie, lecz także poziomu rozwoju plastycznego i potencjalnych uzdolnień w tym obszarze.