OPEN Repository

Welcome to OPEN - the Repository of Open Scientific Publications, run by the Interdisciplinary Centre for Mathematical and Computational Modelling, University of Warsaw, previously operating as the CeON Repository. The Repository enables Polish researchers from all fields to openly share their articles, books, conference materials, reports, doctoral theses, and other scientific texts.

Publications in the Repository are indexed by the most important search engines and aggregators and downloaded by users worldwide. We invite you to create an account, deposit your publications, and use the resources of the Repository.

22810 archived items

Recent Submissions

Item
Społeczna odpowiedzialność współczesnej rodziny wobec zagrożeń klimatycznych w epoce antropocenu
(Wydawnictwo Naukowe EDUsfera, 2023) Wojciechowska, Justyna Ewa; Uniwersytet Bielsko-Bialski, Wydział Humanistyczno-Społeczny, Instytut Pedagogiki
Wprowadzenie. Epoka antropocenu zmaga się z kryzysem klimatycznym, który stanowi jedno z największych wyzwań dla współczesnego świata. Rodzina, jako podstawowe środowisko życia, w dużej mierze ponosi odpowiedzialność za charakter funkcjonowania człowieka w codzienności, co ostatecznie ma duże znaczenie w kształtowaniu społecznych postaw wobec obecnych zagrożeń. Świadomość jednostek buduje świadomość społeczeństw. Cel. Celem artykułu jest wskazanie społecznej odpowiedzialności rodziny wobec zagrożeń klimatycznych w epoce antropocenu oraz zwrócenie uwagi na założenia aktualnej europejskiej polityki klimatycznej. Uświadomienie doniosłej roli rodziny w kształtowaniu postaw wobec zagrożeń klimatycznych przez dorosłych jej członków daje nadzieję na zwiększenie świadomych proekologicznych postaw. Proekologiczne zachowania, stanowiące wzór i odniesienie w złożonym procesie wychowania dzieci i młodzieży, stanowią fundament kształtowania świadomości odpowiedzialnej za planetę, a tym samym – za jakość życia w przyszłości. Materiały i metody. W artykule zaprezentowano analizę zastanych materiałów w obszarze polityki klimatycznej, na podstawie których wskazano postulaty dla kształtowania społecznej odpowiedzialności rodziny w dobie antropocenu. Spośród bardzo obszernego zbioru dokonano selekcji i opisu wybranych materiałów dotyczących tematu. Wskazano na: Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej, Rady, Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów Europejski Zielony Ład wydany w Brukseli 11.12.2019 r., Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów Budując Europę odporną na zmianę klimatu – nowa Strategia w zakresie przystosowania do zmiany klimatu z 24.02.2021 roku, strategię Polityka ekologiczna państwa 2030 – strategia rozwoju w obszarze środowiska i gospodarki wodnej, Krajowy plan na rzecz energii i klimatu na lata 2021–2030. Wyniki. Europejska polityka klimatyczna prezentuje bardzo dokładne treści wyznaczające kierunek postępowania dla całych społeczeństw w celu zmniejszenia wymiaru kryzysu związanego z zagrożeniami klimatycznymi. Rodzina, jako podstawowa jednostka społeczna, w różny sposób może przeciwdziałać temu kryzysowi. W tekście wskazano na konkretne rozwiązania w tym zakresie. Wnioski. Ze względu na stan świadomości współczesnego polskiego społeczeństwa na temat zagrożeń klimatycznych w epoce antropocenu konieczne jest prowadzenie działań uświadamiających stan faktyczny. Rodzina, poprzez dawanie wzorca, powinna być podstawowym źródłem formowania odpowiedzialności, zaraz po instytucjach mających za zadanie wyposażenie w wiedzę. W artykule wskazano proponowane działania, których wdrożenie zaktywizuje jednostki, a przez to także społeczeństwo, wobec kryzysu klimatycznego w epoce antropocenu.
Item
Rodzinne uwarunkowania bezdomności młodzieży
(Wydawnictwo Naukowe EDUsfera, 2023) Motyka, Marek A.; Uniwersytet Rzeszowski, Instytut Nauk Socjologicznych
Wprowadzenie. Bezdomność młodzieży jest zjawiskiem coraz bardziej widocznym na polskiej scenie problemów społecznych. Cel. Celem badań było ustalenie rodzinnych uwarunkowań prowadzących do kryzysu bezdomności, a także określenie niezbędnych oddziaływań pomocowych mających na celu przywrócenie stabilizacji życiowej i usamodzielnienie. Materiał i metody. Przeprowadzono 35 wywiadów z młodzieżą doświadczającą bezdomności. Narzędziem badań był kwestionariusz wywiadu składający się z 26 pytań, z których część dotyczyła sytuacji rodzinnej respondentów. Wywiady zostały zarejestrowane na dyktafonie i sporządzono ich transkrypcję. Zastosowano celowy dobór próby: wywiady zrealizowano wśród podopiecznych Fundacji Po Drugie, świadczącej kompleksową pomoc na rzecz młodzieży w kryzysie bezdomności. Wyniki. Na podstawie zgromadzonych danych ustalono, że rodzinne przyczyny wystąpienia kryzysu bezdomności wśród młodzieży to przede wszystkim dorastanie w rodzinie z dysfunkcjami: uzależnieniem jednego lub dwojga rodziców, przemocą, niezaradnością rodziców. Takie sytuacje prowadzą do rozdzielenia i wychowywania się poza rodziną biologiczną (piecza zastępcza, domy dziecka, ośrodki resocjalizacyjne), a ponadto powodują doświadczenie traumy, krzywdy, poczucia osamotnienia. Przyczyny te, a zwłaszcza ich współwystępowanie, pełniły istotną rolę w pojawieniu się kryzysu. Wnioski. Potrzeby młodzieży, która w okresie dorastania doświadczyła wielu krzywd i zaniedbań ze strony rodziców, wymagają wielowymiarowej pomocy i wsparcia terapeutycznego, w tym zabezpieczenia dachu nad głową, stabilizacji emocjonalnej, wzmocnienia poczucia własnej wartości, przywrócenia stabilizacji psychicznej, zmotywowania do podjęcia edukacji, znalezienia zatrudnienia, przygotowania do samodzielnego prowadzenia gospodarstwa domowego i prawidłowego pełnienia ról społecznych. Fundacja Po Drugie, w której zrealizowano badania, jest organizacją świadczącą w pełni kompleksową opiekę dla tak bardzo potrzebującej grupy. Niestety jest to jedyne takie miejsce w Polsce.
Item
Znaczenie pracy zawodowej w życiu dorosłych osób z niepełnosprawnością intelektualną w opinii ich rodziców
(Wydawnictwo Naukowe EDUsfera, 2023) Cytowska, Beata Ewa; Uniwersytet Wrocławski, Wydział Nauk Historycznych i Pedagogicznych, Instytut Pedagogiki
Wprowadzenie. Podjęcie pracy jest jednym z wyznaczników dorosłości. Zatrudnianie osób z niepełnosprawnością intelektualną (NI) jest coraz bardziej akceptowane, szczególnie wśród ich rodzin i osób z najbliższego otoczenia; rośnie też zrozumienie pozytywnego oddziaływania aktywności zawodowej na niezależność, samostanowienie, samorozwój i włączenie społeczne osób z NI. Cel. Poznanie opinii rodziców dorosłych dzieci z NI na temat znaczenia pracy zawodowej w życiu ich córek i synów. Materiały i metody. Do zgromadzenia danych został wybrany wywiad częściowo ustrukturyzowany, który przeprowadzono z 18 rodzicami niezatrudnionych dorosłych osób z NI (10 matek, 8 ojców) i 14 rodzicami pracujących osób z NI (10 matek, 4 ojców). Wyniki i wnioski. W wypowiedziach badani wskazywali na: przyczyny pozostawania bez pracy przez ich dorosłe dzieci z NI, ograniczenia i możliwości podjęcia przez nie pracy, korzyści z podjęcia i kontynuowania pracy, trudności, jakie napotykają w pracy, oraz szanse dotyczące ich usamodzielnienia się. Zdaniem rodziców praca jest ważnym aspektem życia ich dorosłych dzieci z NI, a większość chciałaby, aby podjęły zatrudnienie i/lub je utrzymały. Choć badani dostrzegali wiele korzyści płynących z wypełniania obowiązków zawodowych przez swoich synów i swoje córki, tylko nieliczni przyznali, że zatrudnienie stanowi kolejny etap w procesie osiągania przez ich dziecko większej autonomii. Część rodziców umniejszała znaczenie pracy ich dorosłych dzieci z NI, odnosząc swoją opinię do społecznego kontekstu.
Item
Typy osobowości i temperamentu a style radzenia sobie ze stresem matek dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu
(Wydawnictwo Naukowe EDUsfera, 2023) Świerczyńska , Justyna Cecylia; Pawłowska, Beata; Chojnowska-Ćwiąkała, Izabela; Latała, Aleksandra; Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach, Wydział Pedagogiki i Psychologii; Uniwersytet Medyczny w Lublinie, I Wydział Lekarsko-Dentystyczny, II Klinika Psychiatrii i Rehabilitacji Psychiatrycznej; Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach, Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu; Powiatowe Centrum Medyczne w Grójcu
Wprowadzenie. Rodzice wychowujący dziecko z diagnozą autyzmu doświadczają wielu wyzwań związanych z opieką nad nim, które wpływają na poziom doświadczanego przez nich stresu. Cel. Celem pracy była analiza zależności między cechami osobowości i temperamentu matek wychowujących dzieci z diagnozą zaburzeń należących do spektrum autyzmu (AS D) a stylami radzenia sobie ze stresem. Materiały i metody. Badaniami objęto 58 kobiet wychowujących dzieci z diagnozą lekarską zaburzeń należących do spektrum autyzmu (według DSM-5). W pracy zastosowano różne narzędzia badawcze, takie jak: własna ankieta, Kwestionariusz Radzenia Sobie w Sytuacjach Stresowych CISS , Kwestionariusz Temperamentu EAS -D w wersji dla dorosłych oraz polską adaptację 10-punktowego Inwentarza Osobowości TI PI-PL. Wyniki i wnioski. Wyniki analiz statystycznych informują o występowaniu znaczących ujemnych korelacji między czynnikami osobowości matek: ekstrawersją i stabilnością emocjonalną, a stylem radzenia sobie ze stresem zorientowanym na emocjach. Dodatnie korelacje otrzymano między cechami temperamentu badanych: negatywną emocjonalnością a stylem radzenia sobie ze stresem zorientowanym na emocjach i unikaniu. Na podstawie analizy skupień wyodrębniono dwie grupy matek: z typem osobowości i temperamentu introwertywnym/niestabilnym emocjonalnie/z negatywną emocjonalnością oraz typem ekstrawertywnym/stabilnym emocjonalnie/z pozytywną emocjonalnością, które różnią się istotnie preferowanymi stylami radzenia sobie ze stresem. Cechy osobowości badanych kobiet: nasilona introwersja, nieśmiałość i neurotyczność łączą się istotnie z preferowaniem stylu radzenia sobie ze stresem skoncentrowanego na emocjach. Cechy temperamentu badanych kobiet: tendencja do reagowania niezadowoleniem, złością, agresją, czyli negatywna emocjonalność, łączy się ze stylem radzenia sobie ze stresem skoncentrowanym na emocjach oraz na unikaniu. Kobiety z typem osobowości introwertywnym/niestabilnym emocjonalnie/z negatywną emocjonalnością istotnie częściej niż kobiety z typem osobowości ekstrawertywnym/stabilnym emocjonalnie stosują w sytuacji stresu styl skoncentrowany na emocjach.
Item
Edukacja medialna wobec zagrożeń w cyfrowym świecie dziecka
(Wydawnictwo Naukowe EDUsfera, 2023) Nowicka, Ewa Julia; Uniwersytet Zielonogórski, Wydział Nauk Społecznych, Instytut Pedagogiki
Wprowadzenie. Dynamiczny rozwój mediów elektronicznych, z których codziennie korzystają dzieci i młodzież, uzasadnia potrzebę edukacji medialnej praktykowanej w domu przez rodziców, a następnie przez nauczycieli w szkole. Rosnąca popularność i atrakcyjność mediów oraz swobodny dostęp do nich przez najmłodszych nakładają dodatkowe obowiązki na rodziców w procesie wychowania. To oni są – i powinni być – pierwszymi nauczycielami i wychowawcami, którzy stopniowo będą wprowadzać swoje dziecko w świat mediów. Udział rodziców i nauczycieli w wychowaniu medialnym dziecka jest szansą na zapobieganie zagrożeniom medialnym, na budowanie świadomości i dojrzałości w prawidłowym odbiorze mediów oraz poprawnym ich wykorzystaniu w zabawie i nauce. Cel. Opracowany artykuł ma na celu przedstawić najistotniejsze i najczęściej występujące zagrożenia medialne, które mają poważny wpływ na prawidłowy rozwój dziecka. W artykule zostały podkreślone również znaczenie i konieczność edukacji medialnej w najbliższym środowisku dziecka. Materiały i metody. W artykule zastosowano przegląd poglądów i założeń wyjaśniających istotę wybranych zagrożeń i niebezpieczeństw medialnych oraz przekonań podkreślających potrzebę praktykowania edukacji medialnej. Autor proponuje również rozwiązania edukacyjno-wychowawcze w ramach edukacji medialnej realizowanej przez rodziców i nauczycieli.