Występowanie, rozwój i podstawowe cechy strukturalne zespołów przyrodniczokrajobrazowych małych miast Polski

Full item record

dc.contributor.authorBadora, Krzysztof
dc.contributor.organizationUniwersytet Opolskipl
dc.date.accessioned2023-05-25T11:05:05Z
dc.date.available2023-05-25T11:05:05Z
dc.date.issued2023
dc.description.abstractZespół przyrodniczo-krajobrazowy jest jedną z niewielu form ochrony walorów widokowych krajobrazu i jedyną tworzoną przez samorządy lokalne. Jego stosowanie może przyczynić się do zachowania estetyki małych miast. Zakres użycia tego instrumentu ochrony krajobrazu nie był dotychczas rozpoznany. Celem badań była ocena stopnia wykorzystania w ochronie krajobrazów małych miast Polski zespołów przyrodniczo-krajobrazowych. Badania obejmowały dynamikę stosowania tego instrumentu w ostatnim 30-leciu, przestrzenne rozmieszczenie i reprezentatywność w odniesieniu do stref krajobrazowych Polski, udział i położenie w przestrzeni miast, motywy ochrony, a także cechy strukturalne. Wyniki wskazują, że zespoły w ochronie krajobrazu małych miast Polski są stosowane w niewielkim stopniu, nieprzekraczającym kilku procent miast. Zainteresowanie wykorzystaniem tego instrumentu w szczególności w ostatnich 10 latach jest bardzo niewielkie. Niewystarczające i niereprezentatywne jest występowanie zespołów na obszarach wysokich walorów krajobrazowych, zwłaszcza górskich, podgórskich, pojeziernych i nadmorskich. Bardzo zróżnicowane są udziały powierzchniowe, ale na ogół nie osiągają kilku procent. Zespoły rozmieszczone są głównie na obrzeżach miast, rzadziej w centrach. Dominującymi motywami ochronnymi są motywy przyrodnicze, walory kulturowo-historyczne stanowią przede wszystkim parki. W niewielkiej części zespołów w celu lub przedmiocie ochrony wprost wskazuje się walory estetyczno-widokowe. Zróżnicowanie form ukształtowania terenu w zespołach jest niewielkie, form pokrycia duże. Niezbędna jest poprawa podstaw prawnych ochrony istniejących zespołów oraz wypracowanie ujednoliconych metod i procedur identyfikacji, tworzenia i ich ochrony.pl
dc.description.abstractThe landscape-nature complex is one of the few forms of protecting landscape visual assets and the only one created by local governments, which may contribute to the preservation of the aesthetics of small towns. The scope of its application has not been recognised so far. The aim of the research was to evaluate the use of landscape-nature complexes in the protection of landscapes of small towns in Poland. The studies embraced the dynamics of the application of this instrument in the last 30 years, its spatial distribution and representativeness in relation to the landscape zones of Poland, the share and location in the urban space, protection motives, as well as structural features. The results show that complexes in the protection of small town landscapes in Poland are used to a small extent, not exceeding a few percent of the cities. There has not been much interest in using this instrument, particularly in the last 10 years. The occurrence of complexes in areas of high landscape values, especially in mountain, foothill, lake and coastal areas, is insufficient and not representative. The area shares are very diverse, but in most cases, they do not exceed a few percent. Complexes are located mainly on the outskirts of towns, less often in the center. The dominant protective motive is the protection of nature, while parks constitute mainly cultural and historical assets. In a small proportion of the complexes, aesthetic and visual values are explicitly indicated as the purpose of protection. The differences in the landform of the complexes are small, as opposed to the cover forms. It is necessary to improve the legal basis for the protection of the existing complexes and to develop unified methods and procedures for their identification, creation and protection.en
dc.identifier.citationBadora K. (2023). Występowanie, rozwój i podstawowe cechy strukturalne zespołów przyrodniczokrajobrazowych małych miast Polski. Czasopismo Geograficzne, 94(1): 75–101. https://doi.org/10.12657/ czageo-94-04pl
dc.identifier.issn0045-9453
dc.identifier.other10.12657/ czageo-94-04
dc.identifier.urihttps://open.icm.edu.pl/handle/123456789/22566
dc.language.isopl
dc.publisherPolskie Towarzystwo Geograficznepl
dc.rightsUznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe*
dc.rights.urihttp://creativecommons.org/licenses/by/4.0/*
dc.subjectochrona krajobrazupl
dc.subjectformy ochrony przyrodypl
dc.subjectwalory estetycznepl
dc.subjectwalory widokowepl
dc.subjectlandscape protectionen
dc.subjectforms of nature protectionen
dc.subjectaesthetic valuesen
dc.subjectscenic valuesen
dc.titleWystępowanie, rozwój i podstawowe cechy strukturalne zespołów przyrodniczokrajobrazowych małych miast Polskipl
dc.title.alternativeOccurrence, development and basic structural features of landscape-nature complexes of small towns in Polanden
dc.typearticlepl
Files for this record
Original bundle
Now showing 1 - 1 of 1
Name: czageo-94-04.pdf
Size: 508.29 KB
Format: Adobe Portable Document Format
Description: Pełna wersja artykułu
License files
Name: license.txt
Size: 236 B
Format: Plain Text
Description:
Name: license_rdf
Size: 913 B
Format: RDF serialized in XML
Description:
Belongs to collection