Wpływ zmian pokrycia terenu w dużych miastach na opad efektywny: studium przypadku Berlina, Pragi i Warszawy

Żaba, Klaudia; Suchożebrski, Jarosław

Wpływ zmian pokrycia terenu w dużych miastach na opad efektywny: studium przypadku Berlina, Pragi i Warszawy

Abstract

W artykule przedstawiono wyniki badania, którego celem było porównanie wpływu zmian pokrycia terenu na wielkość opadu efektywnego w trzech europejskich stolicach: Berlinie, Pradze i Warszawie w latach 1990–2018. Analizę przeprowadzono na podstawie danych z bazy CORINE Land Cover (CLC). Objętość opadu efektywnego obliczono według metody racjonalnej Mulvaneya w wersji zaproponowanej przez Radwana-Dębskiego jako iloczyn powierzchni, współczynnika spływu powierzchniowego oraz sumy opadu atmosferycznego. W pracy wykorzystano maksymalne zmierzone dobowe sumy opadów: 170 mm (Berlin), 93,3 mm (Praga) i 75,8 mm (Warszawa) oraz scenariusz z jednakową sumą opadu dla każdego miasta. Wyniki wskazują na różnice w objętości opadu efektywnego w miastach, wynikające ze zmian pokrycia terenu. W Berlinie zaznaczył się nieznaczny wzrost terenów przepuszczalnych przy postępującej urbanizacji, natomiast w Pradze i szczególnie Warszawie – wyraźne zwiększenie powierzchni uszczelnionych. W konsekwencji, przy założeniu jednakowej sumy opadów, wzrost opadu efektywnego między 1990 a 2018 r. wyniósł odpowiednio: 0,4% (Berlin), 4% (Praga) i 16% (Warszawa). Wyniki potwierdzają skuteczność polityki retencyjnej Berlina i wskazują na potrzebę intensyfikacji działań w Pradze i Warszawie.

This paper presents the results of the study aimed at comparing the impact of land cover changes on effective rainfall in three European capitals: Berlin, Prague and Warsaw between 1990 and 2018. The analysis was conducted using the CORINE Land Cover (CLC) database. The volume of effective rainfall was calculated according to the Mulvaney rational method in the version proposed by Radwan-Dębski, as the product of surface area, the runoff coefficient and total precipitation. The study used maximum recorded daily precipitation values: 170 mm (Berlin), 93.3 mm (Prague), and 75.8 mm (Warsaw), as well as a scenario with the same precipitation value for all cities. The results indicate differences in effective rainfall volume among cities, resulting from land cover changes. In Berlin, a slight increase in permeable areas was observed despite ongoing urbanisation, whereas Prague and especially Warsaw showed a significant increase in impervious surface. As a result, assuming equal precipitation, the theoretical increase in effective rainfall between 1990 and 2018 was approximately: 0.4% (Berlin), 4% (Prague), and 16% (Warsaw). The findings confirm the effectiveness of Berlin’s retention-oriented urban policy and highlight the need to intensify efforts in Prague and Warsaw.

Keywords

effective rainfall surface runoff land cover urbanisation Berlin Prague Warsaw

opad efektywny spływ powierzchniowy pokrycie terenu urbanizacja Berlin Praga Warszawa

Citation

Żaba K., Suchożebrski J. (2025). Wpływ zmian pokrycia terenu w dużych miastach na opad efektywny: studium przypadku Berlina, Pragi i Warszawy. Czasopismo Geograficzne, 96(3): 427–453. https://doi. org/10.12657/czageo-96-18

URI

https://open.icm.edu.pl/handle/123456789/26070

Belongs to collection

Czasopismo Geograficzne

Full item record