Chińskie prywatne firmy bezpieczeństwa wobec wyzwań i zagrożeń globalnego rynku usług bezpieczeństwa

Marszałek, Piotr Krzysztof; Adamczyk, Marcin

Chińskie prywatne firmy bezpieczeństwa wobec wyzwań i zagrożeń globalnego rynku usług bezpieczeństwa

Abstract

The phenomenon of security privatization has undeniably become global in nature. One of the most characteristic manifestations of this process is the emergence of an increasing number of private security companies (PSCs). Their client portfolios include international organizations, states, corporations, and private individuals. The business model of these entities took shape in the last decade of the 20th century, where they are typically private companies independent of government. Thanks to private capital, they offer a diverse range of both military and non-military security services. A notable development in the well-established PSC market is the emergence of Chinese companies providing such services. However, their modus operandi—similar to that of Russian companies—differs significantly from established market standards. This article seeks to explore the specific characteristics of private security companies established in the People's Republic of China (PRC), the factors shaping the regulatory frameworks governing these entities, and their preparedness for addressing challenges and threats arising from dynamic changes in the international system. The research utilizes a systems analysis approach, as the global PSC market now plays a crucial role in maintaining order in international relations. Additionally, an institutional-legal method is employed to examine Chinese regulatory solutions in the security sector, particularly the issue of access to firearms. The authors primarily relied on foreign literature, with domestic sources playing a secondary role in their research.

Nie ulega wątpliwości, że zjawisko prywatyzacji bezpieczeństwa ma obecnie globalny charakter. Jednym z najbardziej charakterystycznych przejawów tego procesu jest powstawanie kolejnych prywatnych firm bezpieczeństwa (PSC). Portfel ich klientów stanowią organizacje międzynarodowe, państwa, korporacje, jak i osoby prywatne. Model funkcjonowania podmiotów biznesowych tego typu ukształtował się w ostatniej dekadzie XX wieku – w którym, co do zasady, są to podmioty prywatne oraz niezależne od rządu. Dzięki prywatnemu kapitałowi mogą one świadczyć dość zróżnicowany wachlarz usług z zakresu bezpieczeństwa militarnego i niemilitarnego. Swoistym novum na dość dobrze już ukształtowanym rynku PSC było pojawienie się chińskich firm świadczących tego rodzaju usługi z dziedziny bezpieczeństwa. Ich modus operandi – podobnie jak firm rosyjskich – był jednak zgoła odmienny od ugruntowanych standardów rynkowych. Dlatego też artykuł niniejszy ma na celu znalezienie odpowiedzi na pytanie o źródła specyfiki prywatnych firm ochrony powstałych w Chińskiej Republice Ludowej (ChRL) oraz czynniki determinujące zasady regulacyjne tych podmiotów, a także stopień ich przygotowania do wyzwań i zagrożeń wynikających z dynamicznych zmian jakie zachodzą w systemie międzynarodowym. W badaniach wykorzystano metodę analizy systemowej, gdyż ukształtowany globalny rynek prywatnych firm z sektora bezpieczeństwa stanowi obecnie istotny element zapewnienia ładu w stosunkach międzynarodowych. Wykorzystano także metodę instytucjonalno-prawną dla przeanalizowania chińskich rozwiązań regulacyjnych w obszarze sektora bezpieczeństwa, w tym szczególnie problem dostępu do broni palnej. Autorzy wykorzystali w przeprowadzonych badaniach przede wszystkim opracowania zagraniczne, w mniejszym stopniu krajowe.

Нет никаких сомнений в том, что феномен приватизации систем безопасности приобрел глобальный характер. Одним из наиболее характерных проявлений этого процесса является рост числа частных охранных компаний (ЧОK). В портфель их клиентов входят международные организации, государства, корпорации, а также частные лица. Модель работы подобных структур сложилась в последнем десятилетии XX века — как правило, это частные компании, независимые от государства. Благодаря частному капиталу они способны предоставлять широкий спектр военных и невоенных охранных услуг. Относительно новым явлением на достаточно устоявшемся рынке ЧОП стало появление китайских компаний, предоставляющих такие охранные услуги. Однако их методы работы, как и методы российских компаний, существенно отличались от устоявшихся рыночных стандартов. В этой статье предпринята попытка ответить на вопрос о причинах специфики частных охранных компаний, созданных в Китайской Народной Республике (КНР), а также о факторах, определяющих принципы регулирования деятельности этих структур, и степени их готовности к вызовам и угрозам, возникающим в связи с динамичными изменениями в международной системе. В исследовании применен метод системного анализа, поскольку сформировавшийся глобальный рынок частных охранных компаний на данный момент является важным элементом обеспечения порядка в международных отношениях. Также использовался институционально-правовой метод для анализа китайских нормативных решений в сфере безопасности, в частности, вопросов, связанных с доступом к огнестрельному оружию. В своём исследовании авторы преимущественно использовали зарубежные источники, в меньшей степени — отечественные.

Keywords

Китай

China private security companies PSC global market security services security privatization

Chiny prywatne firmy bezpieczeństwa rynek globalny usługi bezpieczeństwa prywatyzacja bezpieczeństwa PSC

частные охранные компании глобальный рынок охранные услуги приватизация охраны ЧОK

Citation

Marszałek, P. K., & Adamczyk, M. (2024). Chińskie prywatne firmy bezpieczeństwa wobec wyzwań i zagrożeń globalnego rynku usług bezpieczeństwa. Studia Orientalne, 3(31), 70–89. https://doi.org/10.15804/so2024304

URI

https://open.icm.edu.pl/handle/123456789/25156

Belongs to collection

Artykuły / Articles

Full item record