Gdzie rolnicy współpracują? Geografia rolnictwa spółdzielczego w Polsce na podstawie absorpcji środków Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej
Loading...
czageo-96-23 Rudnicki.pdf (3.02 MB)
0000-0003-0048-4140 Date
2025
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Polskie Towarzystwo Geograficzne
License
Abstract
Współdziałanie ma bogatą historię w rolnictwie. Pozwala m.in. obniżyć koszty działalności i wzmocnić pozycję na rynku względem podmiotów niezrzeszonych. W Polsce historia rolniczych spółdzielni produkcyjnych nierozerwalnie wiąże się z okresem PRL-u, kiedy to w myśl kolektywizacji odgórnie zaczęto tworzyć spółdzielnie. Lata 90. przynio- sły regres tej formy działalności. Celem badania jest rozpoznanie aktualnego zróżnicowania przestrzennego spółdzielni rolniczych pozyskujących środki finansowe ze Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej (WPR UE) w Polsce na poziomie gmin oraz ocena ich rozmieszczenia pod kątem wybranych czynników – uwarunkowań (przyrodniczych i pozaprzyrodniczych). Badanie zrealizowano na podstawie analizy wielkości środków pozyskanych w ramach dopłat bezpośrednich z WPR UE (wg stanu w 2022 r.), które to stanowiły podstawę oszacowania powierzchni gruntów w użytkowaniu spółdzielni. W 2022 r. działało w Polsce 967 podmiotów spółdzielczych, które pozyskały 323,8 mln zł płatności z tytułu realizacji działań WPR UE (1,3% ogólnej kwoty dopłat). Niemal 60% spółdzielni pozyskiwało płatności obszarowe do łącznej powierzchni prawie 150 tys. ha (1,2% ogólnej powierzchni zgłoszonej do dopłat obszarowych; średnio 272 ha na jedną spółdzielnię). Rolnicze spółdzielnie produkcyjne koncentrują się na kluczowych – z punktu widzenia rozwoju rolnictwa – obszarach kraju, takich jak województwo wielkopolskie i opolskie, natomiast głównym czynnikiem pozwalającym ocenić ich rozkład przestrzenny są dawne granice polityczne.Cooperation has a rich history in agriculture. Among other things, it allows for reducing operating costs and strengthening the market position in relation to non-affiliated entities. In Poland, the history of agricultural production cooperatives is inextricably linked to the period of the Polish People’s Republic, when, in accordance with collectivisation, cooperatives began to be established from above. The 1990s brought a decline in this form of activity. The aim of the study is to identify current spatial differences among agricultural cooperatives obtaining funds from the Common Agricultural Policy of the European Union (EU CAP) in Poland at the municipal level and to assess their distribution in terms of selected factors – conditions (natural and non-natural). The study was carried out on the basis of an assessment of the amount of funds obtained under subsidies from the Common Agricultural Policy of the European Union (as of 2022), which were the basis for estimating the area of cooperatives. In 2022, there were 967 cooperative entities operating in Poland, which obtained PLN 323.8 million in payments for the implementation of EU CAP measures (1.3% of the total amount of subsidies). Almost 60% of cooperatives obtained area payments for a total area of almost 150 thousand hectares (1.2% of the total area reported for area payments; an average of 272 ha per cooperative). Agricultural production cooperatives are concentrated in key areas of the country from the point of view of agricultural development, such as Wielkopolskie and Opolskie Voivodeships, while the main factor allowing for assessing their spatial distribution is the former political borders.
Description
Keywords
Citation
Runicki R., Wiśniewski Ł. (2025). Gdzie rolnicy współpracują? Geografia rolnictwa spółdzielczego w Polsce na podstawie absorpcji środków Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej. Czasopismo Geograficzne, 96(4): 581–608. https://doi.org/10.12657/czageo-96-23