Facing Uncertainty. Contemporary Social Sciences in SGH Doctoral Research
Abstract
„Niepewność” to termin wywodzący się z języka matematyki i standaryzacji pomiarów, tradycyjnie opisujący margines błędu, niedoskonałość odczytu i ograniczenia poznawcze. W XXI wieku stał się pojęciem o znacznie szerszym zasięgu. Dzisiaj to słowo klucz, które na całym świecie otwiera raporty międzynarodowych organizacji, artykuły badawcze i debaty akademickie w dziedzinach nauk społecznych, polityki publicznej i zarządzania. Współczesność, jakiej doświadczamy, przyniosła zjawiska, które nie miały precedensu – od błyskawicznego rozwoju technologii cyfrowych, poprzez głębokie zmiany klimatyczne aż po nowe formy organizacji pracy, gospodarki i władzy. Co odróżnia XXI wiek od poprzedniego? Z pewnością tempo i złożoność przemian. To czas eksplozji w produkcji danych, sztucznej inteligencji (AI), zmian globalnych łańcuchów wartości i hybrydowych zagrożeń. Wzrastająca liczba problemów, którym muszą sprostać gospodarki, instytucje polityczne i społeczności, nie znajduje łatwych rozwiązań. Przeciwnie – ich natura wymaga coraz większej elastyczności, współpracy i namysłu intelektualnego. Pomimo tych wyzwań Szkoła Główna Handlowa w Warszawie (SGH) z powodzeniem działa już od wielu lat. W tym roku akademickim obchodzi 120‑lecie istnienia. To nie tylko doniosły jubileusz, lecz także okazja do refleksji nad dotychczasową historią uczelni i jej funkcją w dzisiejszej Warszawie, Polsce, Europie. SGH – najstarsza uczelnia ekonomiczna w Polsce – powstała jako odpowiedź na potrzebę kształcenia nowoczesnych elit gospodarczych w odradzającym się wówczas państwie. Przez dekady była kuźnią specjalistów i praktyk ekonomicznych, przygotowując z myślą o biznesie i sektorze finansowym. Dzisiaj, świadoma swojej przeszłości i tradycji, uczelnia stawia sobie nowe cele: wzmacniać interdyscyplinarność badań, odpowiadać na potrzeby cyfrowej i zielonej transformacji oraz umacniać swoją pozycję jako ośrodka twórczego myślenia w obszarze gospodarki – ekonomii, finansów, zarządzania i kreowania polityki publicznej. Nowa strategia SGH bazuje na pięciu wartościach: profesjonalizmie, współpracy, uczciwości, szacunku i prawdzie. Uczelnia – w dobie zmian i turbulencji – profesjonalnie przestrzega uczciwych praktyk i wytwarza wiedzę, a tym samym przyczynia się do promocji prawdy, okazuje szacunek wszystkim członkom swojej społeczności (i nie tylko) oraz krzewi krajową i międzynarodową współpracę na rzecz lepszej, stabilnej przyszłości. Prawdziwą siłą SGH jest jej społeczność, wspierająca rozwój uczelni i polskiej gospodarki: zaangażowani studenci studiów licencjackich i magisterskich, kadra naukowo-dydaktyczna oraz pracownicy administracyjni. Szczególne miejsce zajmują studiujący w Szkole Doktorskiej SGH działającej od 2019 roku. Doktorantki i doktoranci – dzięki ciekawości, krytycznemu podejściu do obserwowanych zjawisk i zdolności do reagowania na dynamiczne realia – nadają nowy kierunek rozwojowi myśli akademickiej w swoich badaniach. Stanowią jedno z najbardziej aktywnych ogniw społeczności SGH. Nowatorskie spojrzenie badaczek i badaczy na biznes i na działalność instytucji publicznych wskazuje na pozycję młodych naukowców w procesie tworzenia wiedzy. Z przyjemnością oddajemy w Państwa ręce to opracowanie naukowe prezentujące dorobek naszych doktorantek i doktorantów, które powstało z inicjatywy Samorządu Doktorantów SGH oraz władz dziekańskich Szkoły Doktorskiej SGH jako efekt pracy samorządowej, organizacyjnej i naukowej. Zawarte w nim teksty podejmują aktualne problemy współczesnej gospodarki w dyscyplinach, w których kształci nasza uczelnia: ekonomii i finansach, naukach o zarządzaniu i jakości oraz naukach o polityce i administracji. Niniejsza publikacja została podzielona na części tematyczne, wyznaczone właśnie przez dyscypliny, w których SGH edukuje i prowadzi badania. Część pierwsza – ekonomia i finanse – rozwija pryncypia poświęcone rynkom i sprawom gospodarczym poprzez zróżnicowane podejścia do współczesnych problemów ekonomiczno-społecznych i finansowych. Agata Aftowicz przedstawia interesującą perspektywę światowych finansów, koncentrując się na stosunkowo nowym instrumencie – zielonych obligacjach (green bonds), które zyskały na znaczeniu w ostatniej dekadzie. Posługując się renomowanymi indeksami biznesowymi, badaczka analizuje zjawisko hedgingu tych instrumentów, włączając swoje obserwacje do szerszej debaty naukowej na podstawie najnowszej literatury przedmiotu. Bartłomiej Chinowski traktuje pandemię COVID-19 jako ekonomiczny eksperyment naturalny, który umożliwia analizę wpływu polityki fiskalnej i monetarnej na polski rynek mieszkaniowy. Autor, posługując się językiem i metodami makroekonomicznymi, bada efekty wprowadzenia programu Bezpieczny Kredyt 2%, ukazując jego znaczenie w kontekście postpandemicznych wstrząsów gospodarczych. Krzysztof Jerzak, autor kolejnego rozdziału poświęconego zawirowaniom w dobie pandemii COVID-19, porównał zachowania transportowe przed pandemią i w jej trakcie oraz przeprowadził identyfikację czynników społeczno-demograficznych wpływających na adaptację w kryzysie. Thi Ngan Nguyen również wnosi oryginalne spojrzenie na pandemię COVID-19, badając zjawisko zarażenia finansowego (financial contagion) na rynkach wschodzących. Analiza obejmuje lata 2005–2021, ze szczególnym uwzględnieniem początku pandemii COVID-19, a uzyskane wyniki pozwalają lepiej zrozumieć mechanizmy przenoszenia wstrząsów finansowych i ich konsekwencje dla globalnych rynków. Mehjbeen Qamar podejmuje próbę wypełnienia luki badawczej związanej z analizą płynności finansowej mierzonej poprzez zmienność spreadu bid-ask oraz wolumenu obrotu. Na podstawie danych z platformy Stooq autorka implementuje zaawansowane metody statystyczne, takie jak rolling regression i model time-varying parameter (TVP) dla giełdy warszawskiej. Izabela Sienkiewicz koncentruje się na sytuacji młodych ludzi na greckim rynku pracy w latach 2009–2021, czyli w okresie kryzysu finansowego i intensywnych transformacji społeczno-gospodarczych. Analizując skutki perturbacji finansowych, które szczególnie dotknęły Republikę Grecką, autorka docieka, z jakimi wyzwaniami mierzyła się młodzież wchodząca na rynek pracy w tych trudnych warunkach. Mikołaj Wiśniewski, kierując się maksymą konieczności badania historii w celu unikania błędów w przyszłości, dokonuje komparatywnej analizy rynku bawełny w Wielkiej Brytanii i w Stanach Zjednoczonych w latach 1878–1914. Autor diagnozuje zachowania handlowe związane z tym surowcem oraz identyfikuje związane z nimi ryzyka recesyjne. Część druga – nauki o zarządzaniu i jakości – przedstawia spojrzenie na działalność firm, ich procesy biznesowe, aktualne zjawiska transformujące rynek pracy, komunikację organizacyjną oraz strategie zarządzania w dobie cyfryzacji i zrównoważonego rozwoju. Weronika Czaplewska skupia się na relacji między emisją gazów cieplarnianych a kulturą organizacyjną, obserwując globalny krajobraz aktywności gospodarczej w kontekście modelu Hofstedego. Badania autorki potwierdzają istnienie zależności między kulturą narodową, kapitałem ludzkim a zdolnością organizacji do podejmowania działań klimatycznych, co jest kluczowe w procesie nawigowania przez złożoną rzeczywistość zielonej transformacji. Maciej Duchnowski-Czerwiński wnosi wkład zarówno metodologiczny, jak i empiryczny, proponując sposoby mierzenia niepewności w procesach decyzyjnych. Autor pokazuje, że skutki niepewności mogą być wyrażane w formie predykcji matematycznych, co otwiera nowe możliwości analityczne w badaniach nad ryzykiem i przewidywaniem zjawisk. Z kolei Anna Kamińska podejmuje temat luki badawczej dotyczącej procesów rekrutacyjnych w przedsiębiorstwach, koncentrując się na sektorze IT. W tym rozdziale autorka tworzy mapę pojęć rekrutacji oraz przedstawia model procesu selekcji charakterystyczny dla badanej branży, co stanowi cenny wkład w rozwój wiedzy na temat praktyk HR w dynamicznym środowisku technologicznym. W kolejnym rozdziale Łukasz Małecki-Tepicht przedstawia ustrukturyzowane badania porównawcze dotyczące implementacji sztucznej inteligencji (AI) w sądownictwie. Jego analiza pozwala zajrzeć do wnętrza digitalizującego się wymiaru sprawiedliwości w Polsce, oferując istotne obserwacje na temat praktycznych aspektów wdrażania AI w strukturach prawno-instytucjonalnych. Joanna Procyszyn przeprowadziła pogłębione empiryczne badania z perspektywy zarządczej, koncentrując się na ewolucji form zatrudnienia. Wskazują one, że praca zdalna jak i hybrydowa – w dużej mierze zainicjowane przez pandemię COVID-19 oraz postępujące ucyfryzowanie społeczeństwa – na stałe wpisały się w realia polskiego rynku pracy. Agnieszka Wójcik analizuje mechanizmy tworzenia marek zrównoważonych w przemyśle modowym. Na podstawie przeprowadzonych wywiadów dowodzi, że strategia sustainability nie jest już wyłącznie elementem wizerunkowym, lecz integralną częścią tożsamości biznesowej badanych marek odzieżowych. Część trzecia – nauki o polityce i administracji – zabiera Czytelników w interesujący świat polskich i zagranicznych instytucji życia publicznego, ich transformacji, strategii i wyzwań. Tomasz Czech skupia się na pojęciu czasu w badaniach nad naturą procesów politycznych. Charakteryzując zjawisko „politycznego momentum”, autor rzuca światło na europejskie procesy polityczne z perspektywy filozofii politycznej. Wskazuje, że nie tylko same wydarzenia, lecz także moment ich wystąpienia ma fundamentalne znaczenie dla zrozumienia tych polityk. Justyna Nadziak-Ignaszak pochyla się nad zagadnieniami technicznymi towarzyszącymi wdrażaniu przez Polskę Krajowego Planu w dziedzinie Energii i Klimatu – strategii mającej przeciwdziałać zmianom klimatycznym oraz starzeniu się krajowej infrastruktury energetycznej. Autorka podkreśla konieczność realizacji tej polityki w ścisłym powiązaniu z innymi strategiami publicznymi, unikając jej izolacji i akcentuje jej systemowy charakter. Bruno Jasic analizuje możliwości realizacji wybranych polityk publicznych Unii Europejskiej w kontekście przygotowań do budowy polskiej energetyki jądrowej. Łącząc warsztat nauk politycznych i prawa, autor przedstawia dylematy związane z równoważeniem spornych interesów aktorów scen politycznych oraz wyzwania, jakie stoją przed zjednoczoną Europą w obliczu transformacji energetycznej. Za kluczowych graczy przyjmuje do obserwacji Niemcy – największą europejską gospodarkę, oraz Francję – potentata energii i techniki nuklearnej. Krzysztof Karwowski przedstawia chiński program kosmiczny jako strukturę instytucjonalną osadzoną w specyficznym modelu politycznym. Zarysowując szerszy kontekst dystrybucji władzy w Chinach, autor przedstawia, w jaki sposób uhierarchizowane systemy ciał i gremiów wpływają na zarządzanie projektami kosmicznymi. W rozdziale ostatnim Sebastian Muraszewski podejmuje temat popularnego na świecie, ale wciąż mało rozpoznanego w literaturze naukowej, sektora streamingowego. Zwraca uwagę na wpływ wprowadzania technologii 5G na rozwój tej branży oraz podkreśla konieczność dalszych badań nad jej dynamiką, szczególnie w kontekście zmian regulacyjnych i technologicznych zachodzących globalnie. Przygotowane w języku polskim i w języku angielskim teksty zostały poddane rygorystycznej redakcji według modelu double blind peer review, aby zapewnić najwyższą jakość naukową oraz przygotować doktorantów naszej szkoły do pracy pełnej wyzwań w światowym środowisku akademickim. Liczymy, że ta publikacja spotka się z życzliwym przyjęciem wśród przedstawicieli środowiska akademickiego, ekspertów i praktyków, a także przyczyni się do silniejszego włączenia doktorantów SGH w krajową i w międzynarodową debatę naukową. dr hab. Paweł Wyrozębski, prof. SGH Krzysztof Karwowski
Description
Keywords
Citation
Wyrozebski P., Karwowski K. (red). (2026), FACING UNCERTAINTY. Contemporary Social Sciences in SGH Doctoral Research, SGH Publishing House