Састарэлыя англіцызмы ў слоўніках сучаснай беларускай мовы
Abstract
У артыкуле даследуюцца семантыка, прычыны архаізацыі англіцызмаў у сучаснай беларускай мове, іх адлюстраванне ў лексікаграфічных выданнях. Адзначаецца, што ў тлумачэнні некаторых састарэлых запазычанняў і аднясенні іх да састарэлай лексікі ў беларускіх слоўніках назіраецца разнабой. Ёсць англіцызмы, якія выйшлі з актыўнага ўжытку, аднак адпаведнага суправаджэння, напрыклад, паметай саст. (састарэлае) ці храналагічна-якасных каментароў у лексікаграфічных крыніцах не маюць. Асобныя састарэлыя англійскія словы ўжываюцца ў дыялектнай мове беларусаў. З іншага боку, сярод англіцызмаў выяўлены намінацыі, якія ў другой палове ХХ ст. па экстралінгвістычных прычынах (фактычна пад уплывам палітычных фактараў) былі залічаны ў склад састарэлых, і таму іх мэтазгодна адзначаць у слоўніках без паметы саст.The semantics, the reasons for the archaization of anglicisms in the contemporary Belarusian language, and their description in lexicographic editions are examined in this article. It is noted that there is a difference in the explanation of some outdated borrowings and their assignment to outdated vocabulary in Belarusian dictionaries. There are anglicisms that have fallen out of active use, but there is neither an appropriate accompaniment, for example, the mark obs. (obsolete), or a chronologically qualitative commentary in lexicographic editions. Certain obsolete English words are used in certain Belarusian dialects. On the other hand, among anglicisms there were found nominations which in the second half of the 20th century, for extralinguistic reasons (actually under the influence of political factors) were added to the obsolete vocabulary and therefore it is appropriate to mark them in dictionaries without the mark obs.W artykule ukazano semantykę, przyczyny archaizacji anglicyzmów we współczesnym języku białoruskim, ich odzwierciedlenie w publikacjach leksykograficznych. Należy zauważyć, że w wyjaśnieniu niektórych przestarzałych zapożyczeń i zakwalifikowaniu ich do przestarzałego słownictwa w białoruskich słownikach obserwuje się rozbieżność. Istnieją anglicyzmy, które wyszły z aktywnego użytku, jednak odpowiednie elementy towarzyszące, na przykład kwalifikator sast. (przestarzałe) lub chronologiczno-jakościowe komentarze w źródłach leksykograficznych nie występują. Niektóre przestarzałe angielskie słowa są używane w dialektach języka białoruskiego, a z drugiej strony, wśród anglicyzmów zidentyfikowano nominacje, które w drugiej połowie XX w. z powodów pozajęzykowych (faktycznie pod wpływem czynników politycznych) zostały zaliczone do przestarzałych i dlatego wskazane jest ich odnotowanie w słownikach bez kwalifikatora.
Description
Keywords
Citation
Makarevich, A. (2023). Састарэлыя англіцызмы ў слоўніках сучаснай беларускай мовы.Acta Albaruthenica, 23, 213-241. https://doi.org/10.31338/2720-698Xaa.23.11a.