Analiza zróżnicowania barwnego krajobrazu z wykorzystaniem obrazów satelitarnych Sentinel-2 na przykładzie miasta Płocka i jego otoczenia

Abstract
Barwy wpływają na samopoczucie człowieka, jego zachowanie, procesy poznawcze i emocjonalne. W artykule przedstawiono koncepcję zastosowania cyfrowej analizy obrazu teledetekcyjnego do oceny zróżnicowania barwnego krajobrazu. Analizowany obszar ma wielkość 15 km × 15 km, obejmuje miasto Płock oraz jego najbliższe otoczenie. Zaproponowano dwa wskaźniki, oparte na modelach barw RGB oraz IHS, które wyrażają zmienność barw w otoczeniu danego punktu obserwacji (23 × 23 piksele na obrazie). Najbardziej zróżnicowane barwnie są sceny z maja i czerwca, natomiast najmniej sceny pochodzące z okresu zimowego (marzec i grudzień). Krajobrazy przekształcone przez człowieka są bardziej zróżnicowane barwnie niż pozostałe obszary. Zarejestrowano nawet nieduże obiekty wyróżniające się barwnie na tle otoczenia. Wyraźnie widoczny jest też wpływ czasu zarejestrowania sceny na wielkość i rozkład przestrzennej zmienności barw w krajobrazie. We wszystkich wariantach analizy opary z instalacji przemysłowych lub chmury znacząco oddziaływały na wartości obydwu wskaźników. Zaproponowane wskaźniki mogą być użyte do opisu trudnych do jednoznacznego, tj. analitycznego zdefiniowania cech decydujących o postrzeganiu piękna krajobrazu, tj. kontrastu barw, form, kształtów i tekstury.

Colours affect human mood, behaviour, cognitive and emotional processes. This article presents the concept of using digital remote sensing image analysis to assess the colour variation of a landscape. The analysed area is 15 km × 15 km in size, containing the city of Płock and its immediate surroundings. Two indices, based on RGB and IHS colour models, were proposed to express the colour variation around a given observation point (23 × 23 pixels). Scenes from May and June exhibit the greatest colour variation, whereas those from the winter period (March and December) exhibit the least. Landscapes transformed by humans are more colour-diverse than other areas. While using the search window, even not very large objects that stood out in terms of colour against their surroundings were recorded. What is also clearly evident is the effect of the scene recording time on the magnitude and distribution of spatial colour variation in the landscape. In all variants of the analysis, vapour from industrial installations or clouds significantly affected the values of both indices. The indices proposed can be used to describe features that are difficult to define explicitly, i.e. analytically, and that determine the perception of landscape beauty, i.e. contrast of colours, forms, shapes and texture.
Description
Keywords
Citation
Będkowski K., Kałużna U. (2026). Analiza zróżnicowania barwnego krajobrazu z wykorzystaniem obrazów satelitarnych Sentinel-2 na przykładzie miasta Płocka i jego otoczenia. Czasopismo Geograficzne, 97(2): 161– 196. https://doi.org/10.12657/czageo-97-07
Related research dataset
Belongs to collection