Działalność gospodarcza na obszarach chronionych
Loading...
DG_na_obszarach_chronionych_Biskup_Pyter_Rudnicki_Trzewik_CCBYSA.pdf (1.28 MB)
Authors
Date
2014
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Wydawnictwo KUL
Abstract
Description
Pod koniec 2012 r. przedstawiciele Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz Uniwersytetu w Białymstoku, opierając się na doświadczeniach płynących ze wspólnych przedsięwzięć badawczych tych ośrodków naukowych, parafowali umowę o nawiązaniu formalnej współpracy w ramach sieci naukowej "Polska sieć naukowa – Badania naukowe i prace rozwojowe na rzecz realizacji zrównoważonego rozwoju".
Współpraca naukowo–badawcza w ramach Sieci objęła przede wszystkim obszar szeroko rozumianych dyscyplin z zakresu nauk prawnych, głównie prawa ochrony środowiska, prawa administracyjnego, nauki administracji publicznej oraz międzynarodowego prawa rozwoju. Z uwagi na tak zakreślony przedmiot badań naukowych i prac rozwojowych z zakresu realizacji koncepcji zrównoważonego rozwoju, utworzona Sieć naukowa bezsprzecznie sprzyja integracji i aktywizacji zarówno środowiska naukowego i podmiotów stosujących, jak również wykonujących prawo w celu zapewnienia skutecznego wdrażania zrównoważonego rozwoju w Polsce.
Wszechstronnej realizacji badań dotyczących założonego przedmiotu badawczego Sieci służy aktywna współpraca naukowa badaczy z poszczególnych ośrodków akademickich, a w szczególności podejmowanie wspólnych działań obejmujących między innymi organizację cyklicznych krajowych i międzynarodowych konferencji naukowych. Dla rozwoju tej współpracy, w dniach 18-19 listopada 2013 roku w Lublinie odbyła się trzecia z kolei konferencja naukowa Sieci, zorganizowana przez Katedrę Administracyjnego Prawa Gospodarczego oraz Katedrę Prawa Zarządzania Środowiskiem Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II.
Podejmowane w jej ramach rozważania w całości poświęcone zostały problematyce działalności gospodarczej na obszarach chronionych ze względu na walory krajobrazowe czy unikatowość gatunkową fauny i flory. Przyczyny tworzenia obszarowych form ochrony przyrody mogą stanowić jednocześnie przesłankę konstytucyjną dla ustawowej reglamentacji wolności gospodarczej. Niekiedy wymogi wynikające z zasady zrównoważonego rozwoju kreują tak ważny interes publiczny, że dla jego ochrony konieczna jest nie reglamentacja, ale wyłączenie tej swobody. Każde działanie ustawodawcy wkraczające w wolność gospodarczą powinno być precyzyjne i nie przekraczać proporcjonalności dolegliwości w stosunku do chronionego interesu. Tworzenie obszarów chronionych nie zawsze współgra z interesem indywidualnym właścicieli, a także społeczności lokalnych mogących potencjalnie odczuwać bezpośrednie skutki tworzenia form ochrony przyrody. Świadczą o tym szczególnie widoczne sprzeciwy samorządów lokalnych związane chociażby z próbami tworzenia nowych parków narodowych. Za przyczynę tego oporu społecznego uznaje się funkcjonujący w świadomości społecznej pogląd, jakoby na obszarach chronionych dominującą rolę przyznawano celom ochronnym, kosztem rozwoju społeczno-gospodarczego. Równocześnie dostrzegalne są jednak także pewne niedostatki w zakresie rozwoju sfery kompensowania utraconych korzyści lokalnych przedsiębiorców i społeczności, a w szczególności brak koncepcji rozwoju dopuszczalnych kierunków inwestowania (działalności gospodarczej).
Negatywne emocje pojawiają się jednak nawet w razie tworzenia obszarów Natura 2000, pomimo, że ta forma ochrony przyrody – służąc realizacji zasady zrównoważonego rozwoju – w najszerszym zakresie dopuszcza możliwość prowadzenia działalności gospodarczej (pod warunkiem spełnienia określonych prawem wymogów). Mimo to, tworzenie tych obszarów uznawane jest za kolejne ograniczenie swobody podejmowania, jak i prowadzenia działalności gospodarczej.
Zatem niewiedza społeczeństwa, wynikająca z niewystarczających działań informacyjnych władz publicznych na przestrzeni minionych lat oraz skomplikowane procedury utrudniające – zdaniem inwestorów – realizowanie przedsięwzięć czy prowadzenie działalności gospodarczej, komplikują w efekcie wizerunek inwestowania, prowadzenia działalności gospodarczej i tworzenia miejsc pracy na obszarach chronionych. Z tego też względu nadrzędnym celem podejmowanego dyskursu naukowego ustanowiono konieczność dokonania analizy obowiązujących podstaw prawnych i w efekcie określenie warunków umożliwiających prowadzenie działalności gospodarczej na obszarach chronionych oraz możliwości wykorzystania ich potencjału w działalności gospodarczej.
Do rąk Szanownych Czytelników oddajemy monografię stanowiącą wyraz gruntownych studiów nad zagadnieniem działalności gospodarczej na obszarach chronionych, podjętych zarówno przez czynnych uczestników konferencyjnych debat, jak i wybranych autorów o ugruntowanej już pozycji w środowisku naukowym doktryny prawa publicznego gospodarczego i ochrony środowiska. Jakkolwiek monografia ta nie pretenduje do miana kompleksowo omawiającej sferę aktywności gospodarczej na obszarach chronionych i rozstrzygającej wszelakie pojawiające się w tym zakresie problemy, to jednak liczymy, że pozostanie ona pozycją o doniosłym znaczeniu w naukowym badaniu tej niezwykle trudnej, acz aktualnej problematyki.
Keywords
Citation
R. Biskup, M. Pyter, M. Rudnicki, J. Trzewik, Działalność gospodarcza na obszarach chronionych, Wydawnictwo KUL, Lublin 2014