Bakterie jaskiniowe w sieci troficznej – przegląd literatury

Jarosław, Kur; Mioduchowska, Monika

Bakterie jaskiniowe w sieci troficznej – przegląd literatury

dc.contributor.author	Jarosław, Kur
dc.contributor.author	Mioduchowska, Monika
dc.contributor.organization	Empty Spaces Research, Pruszcz Gdański	pl
dc.contributor.organization	Uniwersytet Gdański, Katedra Genetyki Ewolucyjnej i Biosystematyki	pl
dc.date.accessioned	2022-11-04T15:40:18Z
dc.date.available	2022-11-04T15:40:18Z
dc.date.issued	2022
dc.description	Streszczenie referatu	pl
dc.description.abstract	W 1969 roku w czasopiśmie Science ukazał się artykuł „The cave environment”, w którym porównano jaskinie do „naturalnych laboratoriów”. Co ciekawe, organizmy jaskiniowe (w tym troglobionty i stygobionty) charakteryzują się pewnymi cechami wspólnymi (m.in. podobna morfologia, zwłaszcza brak narządu wzroku, utrata pigmentacji ciała, czy wydłużenie przydatków) i jednocześnie endemizmem. W skrajnych przypadkach zasięg występowania endemitów ograniczony jest do pojedynczej jaskini. Ponadto organizmy jaskiniowe poddawane są silnej presji środowiskowej, odmiennej od warunków panujących na powierzchni, np. ciemność i statyczne warunki klimatyczne. Co więcej, w jaskini jest znacznie ograniczona dostępność do pożywienia. W rezultacie w jaskiniowych sieciach troficznych prawdopodobnie znaczącą rolę odkrywają mikroorganizmy, co jednocześnie może przyczynić się do modyfikacji strategii pokarmowych żyjących w takim środowisku organizmów. Zagadnienie to intryguje naukowców i tym samym od kilku lat jaskinie są przedmiotem licznych badań z zakresu ekologii mikrobiologicznej. Wykazano między innymi, że w jaskiniach występują mikroorganizmy, których aktywność enzymatyczna i przeciwdrobnoustrojowa różni się od tych opisanych w środowisku lądowym, czy w innych ekstremalnych środowiskach (m.in. Cheeptham 2013); najbardziej liczne bakterie należą do Actinobacteria, z których aż 99% jest chemoautotroficzna i oligotroficzna; istnieją pojedyncze doniesienia o występowaniu endosymbiotycznej bakterii Wolbachia, której efektem występowania może być m.in. zaburzenie struktury płci w populacji, zmniejszenie poziomu zmienności genetycznej i ostatecznie indukcja procesu specjacji (Wolbachia odkryta u jaskiniowego pająka Telema). Badanie strategii troficznych w tak niezwykłych środowiskach jaskiniowych jest wyzwaniem i czeka na kolejne odkrycia.	pl
dc.description.sponsorship	Dofinansowano z programu „Doskonała Nauka” Ministra Edukacji i Nauki (umowa DNK/SN/516339/2021)
dc.identifier.citation	Kur, J. (2022). Bakterie jaskiniowe w sieci troficznej – przegląd literatury. W: A. Tyc, M. T. Krajcarz, M. Sudoł-Procyk, M. Krajcarz (red.), Materiały 56. Sympozjum Speleologicznego Podlesice 13–16.10.2022. Kraków: Sekcja Speleologiczna Polskiego Towarzystwa Przyrodników im. Kopernika	pl
dc.identifier.isbn	978-83-962910-1-1
dc.identifier.uri	https://open.icm.edu.pl/handle/123456789/21830
dc.language.iso	pl
dc.publisher	Sekcja Speleologiczna Polskiego Towarzystwa Przyrodników im. Kopernika	pl
dc.rights	Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych 3.0 Polska	*
dc.rights.uri	http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/pl/	*
dc.subject	biologia jaskiń	pl
dc.title	Bakterie jaskiniowe w sieci troficznej – przegląd literatury	pl
dc.title.alternative	Cave bacteria in the trophic system – review of the literature	en
dc.type	conferencePaper	pl