Stolica Apostolska i Suwerenny Zakon Maltański jako podmioty sui generis prawa międzynarodowego o charakterze religijnym
Loading...
Stolica Apostolska i Suwerenny Zakon Maltański jako podmioty sui generis prawa międzynarodowego o charakterze religijnym.pdf (801.77 KB)
0000-0002-2333-6274 Date
2023-09-30
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Wydawnictwo Naukowe ArchaeGraph Diana Łukomiak
Abstract
Kościół katolicki od wieków odgrywa bardzo znaczącą rolę w stosunkach między państwami. Zjawisko to jest szczególnie widoczne w państwach należących do europejskiego kręgu kulturowego. Już w okresie wczesnego średniowiecza papież posiadał zdolność do czynności prawnych na arenie międzynarodowej. Umożliwiała mu to zarówno pozycja głowy Kościoła, ale także fakt, iż był on jednocześnie zwierzchnikiem funkcjonującego od VIII w. Państwa Kościelnego. Uprawnienie to zostało zachowane nawet po wchłonięciu go przez zjednoczone państwo włoskie w 1870 r. Od tamtej pory Stolica Apostolska, pozbawiona swojego terytorium funkcjonowała dalej, jako podmiot sui generis prawa międzynarodowego, oparty o religijny autorytet papieża. Sytuacja zmieniła się następnie w 1929 r., po podpisaniu Traktatu Laterańskiego, który na nowo przyznał Stolicy Apostolskiej podstawę terytorialną w postaci Państwa-Miasta Watykanu, znajdującego się pod jej wyłączną suwerennością. Rozwiązanie to od niemal wieku pozwala Stolicy Apostolskiej na występowanie w stosunkach międzynarodowych także jako Państwo Watykan. Ta pozorna dwoistość podmiotowa umożliwia rozróżnienie działań podejmowanych w sferze doczesnej jako Państwo Watykańskie oraz w duchowej jako Stolica Apostolska. Drugim podmiotem sui generis prawa międzynarodowego ściśle związanym z religią katolicką jest Suwerenny Zakon Maltański. Funkcjonuje on w sposób nieprzerwany od XII w. i przez cały okres swojego istnienia realizuje misję niesienia pomocy potrzebującym, głównie poprzez zapewnianie opieki szpitalnej. Zakon jest też stroną licznych umów międzynarodowych, odnoszących się zwłaszcza do współpracy humanitarnej oraz posiada symboliczne atrybuty państwowości. Autorzy starają się ocenić pozycję obu podmiotów, ich zdolność do utrzymywania stosunków z innymi podmiotami prawa międzynarodowego oraz podejmowane przez nie działania na rzecz międzynarodowej ochrony praw człowieka i utrzymywania światowego pokoju. Podstawowym pytaniem, na które odpowiedzieć ma treść rozdziału jest: jaką rolę w społeczności międzynarodowej pełnią podmioty faktyczne niebędące państwami, których podmiotowość warunkowana jest autorytetem Kościoła katolickiego?The Catholic Church has been playing a very significant role in relations between countries since centuries. This phenomenon is particularly visible in countries belonging to the European cultural circle. Already in the early Middle Ages, the pope had a legal capacity in the international arena. This was possible thanks to both the position of the head of the Church and the fact that he was also the superior of the State of the Church, which had been functioning since the 8th century. This power was retained even after it was absorbed into the unified Italian state in 1870. Since then, the Holy See, deprived of its territory, continued to function as a sui generis subject of international law, based on the religious authority of the pope. The situation then changed in 1929, after the signing of the Lateran Treaty, which gave the Holy See a new territorial basis in the form of the Vatican City State under its sole sovereignty. This solution has allowed the Holy See to act in international relations also as the Vatican City State for almost a century. This apparent subjective duality makes it possible to distinguish between actions undertaken in the temporal sphere as the Vatican State and in the spiritual sphere as the Holy See. The second sui generis subject of international law closely related to the Catholic religion is the Sovereign Order of Malta. It has been operating continuously since the 12th century and throughout its existence, it has been carrying out the mission of helping those in need, mainly by providing hospital care. The Order is also a party to numerous international agreements, relating in particular to humanitarian cooperation, and has symbolic attributes of statehood. The authors try to assess the position of both entities, their ability to maintain relations with other subjects of international law and their actions for the international protection of human rights and the maintenance of world peace. The main question to be answered in this chapter is: what is the role of non-state entities, whose subjectivity is conditioned by the authority of the Catholic Church in the international community?
Description
Keywords
Citation
Starzyk, S., Synoradzki, M. (2023). Stolica Apostolska i Suwerenny Zakon Maltański jako podmioty sui generis prawa międzynarodowego o charakterze religijnym. W: M. Stanulewicz, M. Gronowski, E. Plewa (red.), Państwo wobec religii (s. 71-92). Wydawnictwo Naukowe ArchaeGraph Diana Łukomiak