Wspólne dziedzictwo: Europa Środkowo-Wschodnia na przestrzeni dziejów. Tom I: Z dziejów Wołynia i Podola (XIX-XX w.)
Loading...
Wspolne_dziedzictwo (1).pdf (2.33 MB)
0000-0003-2535-7842 Date
2025-12-20
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk
License
Abstract
Dzieje Wołynia i Podola to część historii Polski i Ukrainy. Od unii lubelskiej w 1569 r. wchodziły w skład Rzeczypospolitej Obojga Narodów. W końcu XVIII w. znalazły się w zaborze rosyjskim (cały Wołyń i większość Podola) i pod panowaniem carów przechodziły procesy unifikujące z resztą imperium. W XIX i na początku XX w. były to regiony o złożonej sytuacji narodowościowej. W większości zamieszkała je ludność ukraińska, a bardzo aktywną społeczność stanowili Polacy, którzy organizując powstania narodowe (listopadowe i styczniowe) próbowali pokonać Rosję i odzyskać utraconą odrębność państwową. Liczną mniejszością byli Żydzi, zamieszkujący głównie miejscowości o charakterze miejskim. Obecni byli też Niemcy, Czesi, Białorusini, Rosjanie i inne narodowości. Był to więc teren trudny w warunkach rozwijających się ambicji niepodległościowych. Widoczny był rozwój kultury, choć odbywał się niesprzyjających warunkach carskiej polityki rusyfikacyjnej i znacznego zapóźnienia w rozwoju gospodarczym. Obecny tom to efekt współpracy historyków z Polski i Ukrainy, którzy prezentują swoje spojrzenie na historię tych obu regionów. Poszczególne rozdziały nie są więc wspólnie wypracowanym stanowiskiem, ale stanowią wynik indywidualnych badań. Autorzy wychodzą z założenia, że zestawienie ich studiów w jednym tomie, będzie interesującym dialogiem, a prezentacja spojrzeń z dwóch różnych perspektyw może przyczynić się do wzajemnego lepszego zrozumienia. W tomie rozdziały autorstwa czterech naukowców, dwóch z Polski i dwóch z Ukrainy opublikowano zarówno w języku polskim, jak i w języku ukraińskim. Daje to możliwość łatwego zaprezentowania wyników badań w obu krajach i rozszerza grupę potencjalnych czytelników – nie tylko naukowców, ale wszystkich zainteresowanych wspólna przeszłością. Tom otwiera publikacja Aleksandra Smolińskiego, który dokonał przeglądu literatury historycznej dotyczącej dziejów Kamieńca Podolskiego. Jest to część pierwsza, prezentująca literaturę polską i polskojęzyczną. Kolejna część jest planowana w następnym tomie. Oleh Razyhrayev przedstawił historię ukraińskiego życia kulturowego i oświatowego na Wołyniu w latach 1915–1918. Jurij Kramar skupił swoją uwagę na problematyce mniejszości żydowskiej na Wołyniu w okresie międzywojennym. Z kolei Jarosław Durka przybliżył postać inżyniera Leonarda Szutkowskiego, kierownika Kamieniołomów Państwowych w Janowej Dolinie na Wołyniu.
Description
Książka zawiera równoległe teksty w języku polskim i w języku ukraińskim.
Keywords
Citation
Durka J., Kramar J., Razyhrayev O., Smoliński A., Wspólne dziedzictwo: Europa Środkowo-Wschodnia na przestrzeni dziejów. Tom I: Z dziejów Wołynia i Podola (XIX-XX w.). Спільна спадщина: Центрально-Східна Європа впродовж століть. Том I: З історії Волині та Поділля (ХІХ-ХХ ст.), Kalisz 2025.