Metody analizy rozkładu przestrzennego obiektów punktowych w geografii społeczno-ekonomicznej i gospodarce przestrzennej

Simple item record

Full item record

dc.contributor.authorPerdał, Robert
dc.contributor.organizationUniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej
dc.date.accessioned2025-04-11T09:43:28Z
dc.date.available2025-04-11T09:43:28Z
dc.date.issued2025
dc.description.abstractW pracy przedstawiono wybrane metody analizy rozkładu przestrzennego obiektów punktowych wykorzystywanych w geografii społeczno-ekonomicznej i gospodarce przestrzennej. Metody te pomagają rozpoznać typ rozkładu przestrzennego obiektów punktowych, tj. skupiony, regularny, losowy. Tym samym pozwalają wysuwać hipotezy dotyczące typu procesu przestrzennego, który doprowadził do powstania określonej konfiguracji obiektów punktowych. W pracy przedstawiono dwie klasyczne grupy metod – metodę kwadratów i metody najbliższego sąsiada, oraz dwie – stanowiące nowsze propozycje w tym zakresie, tj. metodę funkcji 𝐾 oraz metodę badania autokorelacji przestrzennej. Pierwsze dwie metody są relatywnie proste obliczeniowo, lecz zawierają pewne założenia, które osłabiają ich przydatność w badaniach przestrzenno-ekonomicznych. Z kolei dwie ostatnie pomimo ich bardziej złożonego algorytmu obliczeniowego, związanego m.in. z uwzględnieniem relacji sąsiedztwa między badanymi obiektami punktowymi, pozwalają na wskazanie typu rozkładu przestrzennego obiektów punktowych z uwzględnieniem ich konfiguracji na całym badanym obszarze. W pracy przedstawiono podstawy matematyczno-statystyczne wybranych metod, zwrócono uwagę na ich podstawowe zalety i wady oraz dokonano ich waloryzacji pod względem potencjalnych zastosowań w analizie przestrzennej.pl
dc.description.abstractThe paper presents selected methods of analysing spatial distribution of the point objects used in socio-economic geography and spatial management. These methods help recognise the type of spatial point pattern, i.e. clustered, regular, or random. Thus, they make it possible to formulate hypotheses regarding the type of spatial process that led to the creation of a specific configuration of point objects. The paper presents two classic groups of methods, the quadrat method and nearest neighbour method, and two others – newer proposals in this area – the K-function method and the method of examining spatial autocorrelation. The first two methods are relatively simple in calculation but contain certain assumptions that weaken their usefulness in spatio-economic studies. On the other hand, the last two, despite their more complex computational algorithm, related, among others, to taking into account the neighbourhood relations between the studied point objects, allow indicating the type of spatial distribution of point objects, considering their configuration in the entire studied area. The paper presents the mathematical and statistical foundations of the methods selected, highlights their advantages and disadvantages, and evaluates them for potential applications in spatial analysis.en
dc.identifier.citationPerdał R. (2025). Metody analizy rozkładu przestrzennego obiektów punktowych w geografii społecznoekonomicznej i gospodarce przestrzennej. Czasopismo Geograficzne, 96(2): 249–269. https://doi. org/10.12657/czageo-96-11
dc.identifier.doi10.12657/czageo-96-11
dc.identifier.issn0045-9453
dc.identifier.urihttps://open.icm.edu.pl/handle/123456789/25613
dc.language.isopl
dc.publisherPolskie Towarzystwo Geograficzne
dc.rightsUznanie autorstwa 4.0 Międzynarodoween
dc.rights.urihttp://creativecommons.org/licenses/by/4.0/
dc.sourceCzasopismo Geograficzne
dc.subjectgeografia społeczno-ekonomicznapl
dc.subjectobiekty punktowepl
dc.subjectmetoda kwadratówpl
dc.subjectmetoda najbliższego sąsiadapl
dc.subjectfunkcja Kpl
dc.subjectautokorelacja przestrzennapl
dc.subjectsocio-economic geographyen
dc.subjectpoint patternsen
dc.subjectquadrat methoden
dc.subjectnearest neighbour analysisen
dc.subjectK-functionen
dc.subjectspatial autocorrelationen
dc.titleMetody analizy rozkładu przestrzennego obiektów punktowych w geografii społeczno-ekonomicznej i gospodarce przestrzennejpl
dc.title.alternativeMethods of analysis of spatial point patterns in socio-economic geography and spatial managementen
dc.typearticle
dc.type.versionpublishedVersion
person.identifier.orcidPerdał, Robert [0000-0002-2585-6898]
Files for this record
Original bundle
Now showing 1 - 1 of 1
Name: czageo 96-11 Perdal.pdf
Size: 763.51 KB
Format: Adobe Portable Document Format
Description:
Download
License files
Name: license_rdf
Size: 1019 B
Format: RDF serialized in XML
Description:
Download
Belongs to collection
Czasopismo Geograficzne