Wprowadzenie do metody teorii ugruntowanej
Abstract
Metoda teorii ugruntowanej to jakościowa metoda badawcza, która zakłada rozwijanie teorii przez systematyczne zbieranie i analizowanie danych. Umożliwia dogłębną eksplorację złożonych, dotychczas nierozpoznanych zjawisk społecznych i formułowanie w odniesieniu do nich teoretycznych wyjaśnień. Pozwala także na łączenie twórczego charakteru badań jakościowych z systematycznym podejściem do analizy danych, dzięki czemu na przestrzeni ostatnich kilkudziesięciu lat stała się wiodącą jakościową metodą badawczą. Z uwagi na złożoną historię jej rozwoju, do którego przyczyniło się wielu autorów, w użyciu funkcjonuje wiele odrębnych podejść do niej, które niekiedy zbiorczo określa się mianem „projektu metodologicznego” teorii ugruntowanej. Pewne kluczowe założenia (takie jak m.in. brak formułowania hipotez badawczych a priori, iteracyjny proces zbierania i analizy danych czy też wykorzystanie techniki ciągłego porównywania) pozostają jednak aktualne bez względu na podejście. W niniejszym rozdziale przedstawiono historię rozwoju metody, jej główne założenia metodyczne, możliwości jej zastosowania, a także korzyści i ograniczenia wynikające z jej użycia.Grounded theory is a qualitative research method that involves developing theory through systematic data collection and analysis. It allows for in-depth exploration of complex, previously unrecognized social phenomena and formulation of their theoretical explanations. It combines the creative nature of qualitative research with a systematic data analysis approach, making it the leading qualitative research method over the past several decades. Due to the complex history of the method’s development, there are many distinct grounded theory method approaches in use, which are sometimes collectively referred to as the grounded theory “methodological project”. However, some key assumptions (such as the lack of a priori research hypotheses, the iterative process of data collection and analysis, and the use of a continuous comparison technique, among others) remain relevant regardless of the approach. This chapter presents the history of the method’s development, its main methodological assumptions, its applicability, as well as the benefits and limitations of its use.
Description
Description
Keywords
Citation
J.Nazarko, M. Wilczewska, Wprowadzenie do metody teorii ugruntowanej [w:] J. Nazarko, Metoda teorii ugruntowanej w praktyce badawczej: studia przypadków, s. 9-25, Oficyna Wydawnicza Politechniki Białostockiej, Białystok 2025