Stany nadzwyczajne i "niezwyczajne"

Smoleński, Sylwester

Stany nadzwyczajne i "niezwyczajne"

Abstract

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej jako ustawa zasadnicza definiuje trzy stany nadzwyczajne, które mogą być wprowadzone w sytuacjach szczególnych zagrożeń, jeżeli zwykłe środki konstytucyjne są niewystarczające. Dodatkowo w systemie prawnym Rzeczypospolitej Polskiej funkcjonują stan zagrożenia epidemicznego i stan epidemii, a także stany gotowości obronnej państwa i stopnie alarmowe wprowadzane w związku z zagrożeniami o charakterze terrorystycznym — zwiększonym stanem zagrożenia terrorystycznego. Do niedawna wydawało się, że zagadnienia powyższe są dość jasno, jednoznacznie i wystarczająco opisane w odpowiednich aktach. Wydarzenia z pierwszej połowy 2020 r., nałożenie się w jednym czasie w Polsce epidemii COVID-19 i rywalizacji wyborczej głównych partii politycznych w kraju, rozpętały jednak prawdziwą burzę wokół tematu stanów nadzwyczajnych, zasadności czy niezasadności ich wprowadzania w obliczu światowej pandemii. W dyskusję na forum medialnym licznie włączyły się „autorytety” polityczne, prawne, naukowe i inne osoby chcące zaistnieć w mediach. Ich szeroko nagłaśniane i rozpowszechniane wypowiedzi, nie zawsze przemyślane czy mające oparcie w obowiązującym prawie, spowodowały dużo zamieszania oraz rozpropagowanie i utrwalenie wielu błędnych opinii w tym obszarze. W tej sytuacji autor w niniejszym artykule podejmuje próbę syntetycznego usystematyzowania wiedzy i wyjaśnienia pewnych niuansów z tego obszaru. Dodatkowo w związku z zaistniałymi niejasnościami co do natury narzędzi (dwóch stanów) opisanych w ustawie o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, autor stawia pytanie: ile stanów nadzwyczajnych mamy w Rzeczypospolitej Polskiej i odpowiada na nie w podsumowaniu.

The Constitution of the Republic of Poland, as a basic law, defines 3 states of emergency, which may be introduced in situations of special threat if the ordinary constitutional measures are insufficient. Additionally, in the legal system of the Republic of Poland there are states of epidemic threat and epidemic, as well as states of state defense readiness and alert states introduced in connection with threats of a terrorist nature - an increased state of terrorist threat. Until recently, it seemed that the above issues are quite clearly, unambiguously and sufficiently described in the relevant acts. However, the events of the first half of 2020, the overlapping of the COVID-19 epidemic in Poland and the electoral rivalry of the main political parties in the country, have unleashed a real storm around the topic of emergencies, the legitimacy or unreasonableness of their introduction in the face of a global pandemic. The discussion in the media forum was attended by numerous political, legal, scientific and other "authorities" who wanted to appear in the media. Their widely publicized and disseminated statements, not always thought out or supported by the law in force, have caused a lot of confusion and have led to the spread and consolidation of many false opinions in this area. In this situation the author in this article tries to synthetically systematize the knowledge and explain some nuances in this area. In addition, due to the unclear nature of the tools (two states) described in the Act on Prevention and Control of Infectious Diseases and Infectious Diseases in People, the author poses the question: how many states of emergency we have in the Republic of Poland and answers them in summary.