Teologiczno-moralna interpretacja „optio fundamentalis” w posoborowym nauczaniu Kościoła

Torończak, Edward

Teologiczno-moralna interpretacja „optio fundamentalis” w posoborowym nauczaniu Kościoła

Abstract

Na podstawie deklaracji „Persona humana”, adhortacji apostolskiej „Reconciliatio et paenitentia” oraz encykliki „Veritatis splendor” należy stwierdzić że Magisterium Kościoła akceptuje teologiczną kategorię opcji fundamentalnej. Zakreśla jednak pewne granice, które wydają się być niezbędne dla właściwego rozumienia moralności katolickiej. Poddawane są krytyce poglądy tych moralistów, którzy proponują tak daleką interpretację osoby i wypływających z niej czynów, że w rzeczywistości prowadzi to do radykalnego oddzielenia sfery transcendentalnej od kategorialnej działania moralnego. Jeśli moralność chrześcijańska zostałaby zredukowana tylko do obszaru opcji fundamentalnej, istniałoby realne niebezpieczeństwo zagubienia jej charakteru integralnego, gdzie czynnik podmiotowy wpisany jest w przedmiotowy wymiar molarności. Jednocześnie Magisterium odrzuca takie rozumienie grzechu śmiertelnego, które redukuje się jedynie do aktu opcji fundamentalnej, rozumianej jako explicite pogarda Boga i bliźniego. W tradycji nauczania moralnego ciężka materia grzechu nie jest tylko jakimś „znakiem” decyzji ludzkiej, ale jest rzeczywistością moralną, poprzez którą człowiek wyraża i konkretyzuje swoją relację z Bogiem. Wydaje się zatem, że teologiczna interpretacji teorii opcji fundamentalnej pozostaje tak długo kontrowersyjna, jak długo przyjmuje się dualistyczną antropologię.