Innowacje pracownicze - od oddolnych idei do rutyn organizacyjnych

Padzik-Wołos, Agnieszka

Innowacje pracownicze - od oddolnych idei do rutyn organizacyjnych

Abstract

Monografia Innowacje pracownicze. Od oddolnych idei do rutyn organizacyjnych podejmuje problematykę innowacji pracowniczych (Employee-Driven Innovation, EDI), rozumianych jako innowacje inicjowane i rozwijane przez pracowników, którzy nie zajmują się zawodowo działalnością innowacyjną. Głównym przedmiotem rozważań jest proces, w którym oddolna inicjatywa pracownika przekształca się z pojedynczego pomysłu w trwałe rozwiązanie funkcjonujące w organizacji jako rutyna organizacyjna. Celem badań było rozpoznanie przebiegu tego procesu oraz czynników, które mogą go wspierać lub utrudniać. Badania przeprowadzono z wykorzystaniem jakościowego, wielokrotnego studium przypadku. Materiał empiryczny obejmował 29 pogłębionych wywiadów z uczestnikami pięciu funkcjonujących programów innowacji pracowniczych w czterech dużych przedsiębiorstwach reprezentujących różne sektory gospodarki. Analizę osadzono teoretycznie w teorii strukturacji Anthony’ego Giddensa, pozwalającej ujmować innowacje jako rezultat wzajemnego oddziaływania sprawczości uczestników organizacji oraz istniejących struktur organizacyjnych. Wyniki badań pozwoliły wyodrębnić trzy fazy transformacji innowacji pracowniczej: tworzenie innowacji, jej wdrażanie oraz utrwalanie w postaci rutyny organizacyjnej. Poszczególne fazy różnią się pod względem czynników wpływających na ich przebieg, co wskazuje, że rozwój innowacji pracowniczej nie powinien być traktowany jako jednorodny proces. Zidentyfikowano osiem głównych kategorii uwarunkowań obejmujących m.in. kulturę organizacyjną, wsparcie ze strony innych osób, zasoby, wiedzę, cechy i postawy jednostki oraz sposób organizacji programu innowacji pracowniczych. Badania ujawniły również dualny charakter części uwarunkowań – ten sam obszar organizacyjny może, zależnie od sposobu jego postrzegania i konkretnego kontekstu, zarówno wspierać, jak i hamować rozwój innowacji. Szczególne znaczenie ma faza utrwalania innowacji w organizacji. Charakteryzuje się ona największym zróżnicowaniem uwarunkowań pomiędzy analizowanymi przypadkami i nie pozwala na wskazanie jednego uniwersalnego zestawu czynników sukcesu. Wyniki podkreślają tym samym znaczenie kontekstu organizacyjnego oraz perspektywy samych pracowników dla zrozumienia mechanizmów oddolnej innowacyjności. Monografia rozwija procesowe spojrzenie na innowacje pracownicze, przesuwając uwagę z samego generowania pomysłów na ich dalsze losy w organizacji. W wymiarze praktycznym wskazuje, że skuteczne zarządzanie innowacjami pracowniczymi wymaga nie tylko pobudzania kreatywności i zachęcania pracowników do zgłaszania pomysłów, lecz także tworzenia warunków organizacyjnych umożliwiających ich wdrożenie i trwałe zakorzenienie w codziennych praktykach organizacji.