Opracowanie rozwiązań produktowych służących do wprowadzenia światła słonecznego w głąb pomieszczeń w budynkach biurowych i użyteczności publicznej, z uwzględnieniem prozdrowotnego wpływu na organizmy użytkowników

Abstract
Światło dzienne jest jednym z najważniejszych czynników środowiskowych wpływających na funkcjonowanie organizmu ludzkiego. Jako naturalne źródło oświetlenia, pełni ono kluczową rolę w regulowaniu rytmu dobowego, czyli wewnętrznego zegara biologicznego, który steruje cyklami snu i czuwania. Ekspozycja na naturalne światło w ciągu dnia sprzyja wydzielaniu hormonów odpowiedzialnych za czujność i energię, takich jak kortyzol, a po zmroku wspiera produkcję melatoniny, ułatwiając zasypianie i regenerację. Brak dostępu do światła dziennego, zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym, może prowadzić do obniżenia nastroju, a nawet do sezonowej depresji (SAD – Seasonal Affective Disorder). Regularny kontakt z naturalnym światłem wpływa pozytywnie na zdrowie psychiczne, redukując stres, poprawiając koncentrację i zwiększając poczucie komfortu. W kontekście środowiska pracy, światło dzienne odgrywa równie istotną rolę. Liczne badania wykazały, że pracownicy mający dostęp do naturalnego oświetlenia są bardziej zmotywowani, mniej podatni na zmęczenie oraz wykazują wyższą efektywność. Praca w przestrzeni dobrze doświetlonej zmniejsza ryzyko bólu głowy, podrażnień oczu oraz ogólnego znużenia, co bezpośrednio przekłada się na jakość wykonywanych zadań i ogólną wydajność zespołu. Co więcej, dostęp do światła dziennego wpływa również na percepcję przestrzeni — miejsca pracy oświetlone naturalnie są odbierane jako bardziej przyjazne, estetyczne i sprzyjające koncentracji. W nowoczesnych biurach coraz częściej projektuje się przestrzenie z dużymi przeszkleniami, świetlikami dachowymi czy układem pomieszczeń umożliwiającym maksymalne wykorzystanie światła naturalnego. To nie tylko poprawia komfort pracy, ale także przynosi korzyści ekonomiczne poprzez zmniejszenie zużycia energii elektrycznej. Podsumowując, światło dzienne jest nieodzownym elementem wspierającym zdrowie, samopoczucie i efektywność człowieka. Zarówno w domu, jak i w miejscu pracy warto zadbać o to, aby mieć do niego jak najlepszy dostęp — to inwestycja, która przekłada się na lepszą jakość życia i pracy. Przeprowadzone w ramach Projektu badania naukowe, zrealizowane przez podmiot podległy Uniwersytetowi Śląskiemu w Katowicach, wskazały na jednoznaczne korzyści płynące ze zwiększenia wykorzystania światła słonecznego do oświetlania pomieszczeń. W efekcie sprawdzenia rzeczywistego widma światła transmitowanego przez rozwiązania optyczne wykorzystywane w systemie dystrybucji światła dziennego, potwierdzono trafność wyboru materiału kompozytowego do budowy półek świetlnych. Materiał ten, zapewniając stabilność przy zminimalizowanym koszcie wytworzenia pozwala również na efektywną transmisję światła słonecznego, przy zachowaniu jego cech pierwotnych w zakresie długości widzialnych, oraz znaczną eliminację zakresu podczerwieni, odpowiedzialnego za transmisję ciepła. Pogłębione poszukiwania i testy doprowadziły do zoptymalizowania szeregu rozwiązań w obrębie ustroju okiennego oraz stworzenia tzw. ustroju ruchomego, tj. wieloskrzydłowej półki świetlnej z elementami ruchomymi, która całkowicie redukuje zagrożenie olśnienia bezpośrednimi promieniami słońca. Wytyczne do projektowania i procedura projektowa, będące podsumowaniem zrealizowanych w programie badawczo-rozwojowym symulacji i opracowań teoretycznych, stanowią bazę dla prac projektowych niezbędnych w toku komercjalizacji efektów projektu. Dodatkowo, w celu ułatwienia i usystematyzowania tych działań przygotowano wewnętrzne, specjalistyczne narzędzia do projektowania systemu ustrojów okiennych.
Description
Keywords
Citation
Klimek, T. (2026). Opracowanie rozwiązań produktowych służących do wprowadzenia światła słonecznego w głąb pomieszczeń w budynkach biurowych i użyteczności publicznej, z uwzględnieniem prozdrowotnego wpływu na organizmy użytkowników [Raport z badań].
Related research dataset
Belongs to collection