Spór o dostęp do dóbr kultury – czas na innowacyjne modele biznesowe

Abstract
Rewolucja technologiczna zainicjowała istotne zmiany w przemysłach kultury, szczególnie tych, które wytwarzają dobra informacyjne. Doszło do swego rodzaju konfliktu pomiędzy konsumentami, którzy chcą mieć szeroki dostęp do dóbr kultury, a artystami i producentami, którzy powinni być wynagradzani za swoje dzieła. Te ważne zmianyspowodowały powstanie nowych, działających w sieci modeli biznesowych, w których produkty kultury są dystrybuowane za darmo. Interesującą taksonomię tych modeli zaproponował C . Anderson, który wyróżnił: model subsydiowania krzyżowego, model transakcji trójstronnych (oparty na reklamach), model freemium oraz model rynków niemonetarnych. Celem artykułu jest odpowiedź na pytanie, czy zaproponowane wyżej modele biznesowe są równie efektywne w generowaniu odpowiednich przychodów i zapewnianiu produkcji kolejnych dóbr kultury, co modele funkcjonujące w świecie przedcyfrowym. Analizowana jest tutaj skuteczność tych modeli w odniesieniu do sześciu sektorów: wydawniczego, prasy, radia i telewizji, filmowego, muzycznego oraz gier komputerowych.
Description
The technological breakthrough and the growth of digital economy have triggered crucial changes in cultural industries, especially those producing informational goods (e .g . book and press publishing, television and radio production, film production, music recording or video games), both on a supply side as well as a demand side and consumer behavior which is oriented towards seeking a wide access to cultural goods. These fundamental changes have induced an emergence of new, innovative business models of firms in cultural industries, where cultural products are produced and distributed for free. Based on concepts of Chris Anderson, there are distinguished and analyzed the following new business models of firms in cultural industries: cross‑‑subsidies, tripartite transactions, freemium and non‑monetary models. The new models can become productive to ensure a fair income and, in consequence, a lasting production of cultural goods . It depends on their rapid and reasonable implementation, preferably in combination with one another. Moreover, the new business models can become a good source of income, if they are based on close cooperation and friendly relationships with consumers who are able to add considerable value to the products.
Keywords
Citation
Janowska, A.A., Spór o dostęp do dóbr kultury – czas na innowacyjne modele biznesowe, w: Kreatywność i innowacyjność w erze cyfrowej. Twórcza destrukcja 2, red. A. Zorska, M. Molęda-Zdziech, B. Jung, Oficyna Wydawnicza SGH, Warszawa 2014, s.149-173
Related research dataset