Prawo do życia a wolność sumienia i religii w świetle zasad opartych na Biblii Chrześcijańskiego Zboru Świadków Jehowy

Telak, Marta

Prawo do życia a wolność sumienia i religii w świetle zasad opartych na Biblii Chrześcijańskiego Zboru Świadków Jehowy

Abstract

Celem niniejszego rozdziału jest omówienie problematyki związanej z relacjami pomiędzy państwem a religią w obszarze nauk prawnych oraz medycyny. Przy zastosowaniu dogmatycznoprawnej metody badawczej, analizie poddane zostało postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 października 2005 r. sygn. akt III CK 155\05, art. 192 § 1 kodeksu karnego, wybrane przepisy ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza i lekarza dentysty, art. 47 i 53 Konstytucji RP oraz ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania. Podstawowe pytanie, które nasuwa się w trakcie rozważań w tym zakresie, odnosi się do zagadnienia w jakim stopniu państwo, a tym samym i prawo może ingerować w religię, jak również w jakim zakresie religia wpływa na prawo krajowe. Rzeczpospolita Polska jest państwem świeckim. W Konstytucji RP została wyrażona wprost zasada poszanowania wolności religijnej. Warto w tym miejscu zwrócić uwagę, iż zasada ta została ujęta zarówno w aspekcie indywidualnym, jak również i w aspekcie instytucjonalnym. Zapisy Ustawy Zasadniczej odnoszą się do Kościoła Katolickiego, innych kościołów i związków wyznaniowych, którym najwyższy w hierarchii źródeł prawa akt przyznaje prawo do działania w obszarze obowiązywania prawa polskiego, ale również konkretnie do jednostki, poprzez przyznanie każdemu obywatelowi prawa do wolności sumienia i religii. W tym miejscu warto zwrócić uwagę na działalność współczesnych Świadków Jehowy. Chrześcijański Zbór Świadków Jehowy jest w Polsce zarejestrowanym związkiem wyznaniowym. Wyznawcy tej religii z ogromnym szacunkiem i żarliwością podchodzą do zasad wyznawanej przez siebie religii. Bezwzględnie przestrzegają wyznaczonych zakazów i nakazów. Przykładem tego jak bardzo ważna jest wiara oraz jej fundamentalne zasady dla Świadków Jehowy jest kategoryczny sprzeciw wobec zabiegu transfuzji krwi. Wyznawcy tej religii kategorycznie wykluczają możliwość przyjmowania krwi poprzez przetaczanie. W ocenie wiernych, transfuzja krwi jest jednoznaczna z jej spożyciem. Zgodnie z Pismem Świętym, nie wolno spożywać im żadnej krwi, ptaków ani krwi bydląt, albowiem "życie wszelkiego ciała jest we krwi". Jednakże co w sytuacji, gdy transfuzja krwi jest jedynym sposobem na ratowanie życia, które de facto podlega szczególnej ochronie wyrażonej m.in. w Konstytucji RP? Czy świadoma, wyrażona w sposób pisemny zgoda bądź odmowa wykonania zabiegu może decydować o życiu człowieka? W tym miejscu należy poddać analizie ww. postanowienie SN, które w sposób jednoznaczny wskazuje, iż tak wyrażone oświadczenie pacjenta jest dla lekarza wiążące. Problematyczne i nasuwające szereg pytań są jednak sytuacje, gdy pacjentem jest osoba małoletnia, a której rodzice nie wyrażają zgody na wykonanie transfuzję krwi. Jak daleko państwo oraz jego organy mogą ingerować zatem w religię? Poruszana problematyka jest niezwykle interesująca nie tylko pod względem prawnym, ale również etycznym i społecznym, bowiem każdy ma prawo do życia, a jednocześnie każdemu zapewnia się wolność sumienia i religii.

The purpose of this article is to discuss the issues related to the relationship between the state and religion in the field of legal sciences and medicine. Using a dogmatic-legal research method, the decision of the Supreme Court of 27 October 2005, File Ref. No. III CK 155\05, Article 192(1) of the Criminal Code, selected provisions of the Act of 5 December 1996 on the Profession of Physician and Dentist, Articles 47 and 53 of the Constitution of the Republic of Poland and the Act of 17 May 1989 on Guarantees of Freedom of Conscience and Religion are analysed. The fundamental question that arises when considering this issue relates to the question to what extent the state, and thus the law, may interfere with religion, as well as to what extent religion influences national law. The Republic of Poland is a secular state. The Polish Constitution expresses explicitly the principle of respect for religious freedom. It is worth noting at this point that this principle is included both in the individual aspect and in the institutional aspect. The provisions of the Constitution refer to the Catholic Church, other churches, and religious associations, to which the Constitution being the highest source of law grants the right to act in the territory under Polish law, but also specifically to any individual, by granting every citizen the right to freedom of conscience and religion. At this point, it is worth noting the activities of contemporary Jehovah’s Witnesses. The Christian Congregation of Jehovah’s Witnesses is a registered religious association in Poland. The followers of this religion treat the principles of their religion with great respect and zeal. They strictly adhere to the designated prohibitions and precepts. An example of how important the faith and its fundamental principles are to Jehovah’s Witnesses is their categorical opposition to the blood transfusion procedure. The followers of this religion categorically exclude the possibility of receiving blood through transfusion. In the view of these faithful, blood transfusion is tantamount to blood consumption. According to Scripture , they are forbidden to consume any blood of birds or the blood of cattle, for “the life of all flesh is in the blood”. However, what if blood transfusion is the only way to save life, which de facto is subject to special protection expressed, inter alia, in the Polish Constitution? Can informed, written consent or refusal to perform the procedure determine a person’s life? At this point, it is necessary to analyse the above-mentioned decision of the Supreme Court, which unambiguously indicates that patient’s statement expressed in this manner is binding on the doctor. Problematic and raising a number of questions, however, are situations in which the patient is a minor whose parents do not consent to a blood transfusion. How far can the state and its authorities therefore interfere with religion? The issues raised are of great interest not only from a legal, but also from an ethical and social point of view, since everyone has the right to life and, at the same time, everyone is guaranteed freedom of conscience and religion.

Keywords

Jahovah’s Witnesses blood transfusion freedom of conscience and religion therapy blood preparations

Świadkowie Jehowy transfuzja krwi wolność sumienia i wyznania leczenie preparaty krwi

Citation

Telak, M. (2023). Prawo do życia a wolność sumienia i religii w świetle zasad opartych na Biblii Chrześcijańskiego Zboru Świadków Jehowy. W: M. Stanulewicz, M. Gronowski, E. Plewa (red.), Państwo wobec religii (s. 165-179). Wydawnictwo Naukowe ArchaeGraph Diana Łukomiak

URI

https://open.icm.edu.pl/handle/123456789/25122

Belongs to collection

Rozdziały z Prac Zbiorowych / Books Chapters

Full item record