W cieniu miasta – heterogeniczność gmin obwarzankowych

Kachniarz, Marian; Hubar, Paweł

W cieniu miasta – heterogeniczność gmin obwarzankowych

Abstract

Artykuł koncentruje się na analizie zróżnicowania tzw. gmin obwarzankowych w Polsce, szczególnie w kontekście świadczenia usług edukacyjnych. Celem badania jest wykazanie heterogeniczności gmin obwarzankowych, które otaczają miasta, pod kątem ich powiązań z ośrodkami miejskimi, oraz ocena zasadności ich potencjalnej konsolidacji administracyjnej. Autorzy argumentują, że gminy te, mimo postulatów ich połączenia z miastami, charakteryzują się dużym zróżnicowaniem, co wymaga indywidualnego podejścia do reform. W badaniach wykorzystano dane demograficzne, ekonomiczne i edukacyjne dotyczące m.in. przepływu uczniów między gminami a miastami. Zastosowano metody analizy statystycznej, regresji oraz klasteryzacji, by wyodrębnić grupy gmin o podobnych cechach. Wyniki pokazały, że gminy obwarzankowe różnią się pod względem natężenia przepływów uczniów i powiązań funkcjonalnych z miastami, co potwierdza hipotezę o ich heterogeniczności. Wnioski potwierdzają, że gminy obwarzankowe nie są jednorodne, a automatyczne ich przyłączenie do miast mogłoby być w wielu przypadkach błędne. Skuteczne reformy wymagają zindywidualizowanego podejścia, uwzględniającego lokalne uwarunkowania. Artykuł dostarcza argumentów na rzecz elastycznych i dostosowanych do specyficznych warunków rozwiązań w zakresie zarządzania tymi jednostkami.

The article focuses on the analysis of the diversity of so-called obwarzankowe (rural bagel-shaped) municipalities in Poland, particularly in the context of providing educational services. The aim of the study is to demonstrate the heterogeneity of these municipalities which surround cities in terms of their connection with urban centres and to assess the rationale for their potential administrative consolidation. The authors argue that despite calls for incorporating these municipalities into cities, their significant diversity necessitates a tailored approach to reforms. The research uses demographic, economic, and educational data, including student flows between municipalities and cities. Methods of statistical analysis, regression, and clustering were employed to identify groups of municipalities with similar characteristics. The results show that obwarzankowe municipalities differ in terms of the intensity of student flows and functional links with cities, confirming the hypothesis of their heterogeneity. The conclusions indicate that obwarzankowe municipalities are not homogeneous and their automatic incorporation into cities could be misguided in many cases. Effective reforms require a customised approach that takes into account local conditions. The article provides arguments for the need for flexible and context-specific solutions in the management of these administrative units.

Keywords

bagel-shaped municipalities urban-rural interface functional area municipal consolidation educational services student flows

gminy obwarzankowe interfejs miasto–wieś obszar funkcjonalny konsolidacja gmin usługi edukacyjne przepływy uczniów

Citation

Kachniarz M., Hubar P. (2025). W cieniu miasta – heterogeniczność gmin obwarzankowych. Czasopismo Geograficzne, 96(1): 127–152. https://doi.org/10.12657/czageo-96-06

URI

https://open.icm.edu.pl/handle/123456789/25470

Belongs to collection

Czasopismo Geograficzne

Full item record