Gminy wiejskie i miejsko-wiejskie jako ośrodki dojazdów do pracy w Polsce w świetle wyników Narodowego Spisu Powszechnego 2021. Identyfikacja i kategoryzacja jednostek o największej skali dojazdów pracowniczych
Loading...
czageo-96-25 Bul 2.pdf (6.38 MB)
Authors
0000-0002-6617-1473 Date
2025
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Polskie Towarzystwo Geograficzne
License
Abstract
Celem opracowania jest identyfikacja gmin wiejskich i miejsko-wiejskich w Polsce wyróżniających się z uwagi na pełnienie funkcji znaczących ośrodków dojazdów do pracy, a także określenie skali i kierunków przemieszczeń związanych z zatrudnieniem, których są one destynacją. Drugim celem jest dokonanie kategoryzacji wymienionych jednostek w oparciu o ich charakterystykę społeczno-gospodarczą. Do przeprowadzenia analiz wykorzystano dane o dojazdach do pracy z Narodowego Spisu Powszechnego 2021, opublikowane przez Główny Urząd Statystyczny. Podstawową metodą zastosowaną w pracy była metoda wskaźnikowa. W artykule wykorzystano także metody prezentacji danych (kartograficzne) w postaci kartodiagramów oraz kartogramów. Wyniki analiz wskazują, że w czołówce zestawienia jednostek ze względu na skalę przemieszczeń związanych z zatrudnieniem znajdują się gminy wiejskie i miejsko-wiejskie, których liczba mieszkańców nie przekracza 40 tys. W oparciu o charakterystykę społeczno-gospodarczą ośrodków można dokonać podziału jednostek na dwie kategorie. Pierwsza z nich obejmuje gminy w wielkich aglomeracjach miejskich. Drugą kategorię tworzą jednostki, których potencjał gospodarczy jest pochodną dostępu do surowców naturalnych, a ich wydobycie i przetwórstwo stanowią podstawę rozwoju ekonomicznego gminy.The objective of this study is to identify rural and urban-rural municipalities in Poland that are characterised by their role as significant destinations for commuting to work, and to determine the scale and direction of employment-related commuting flows towards them. A secondary aim involves developing a categorisation of these municipalities based on their socio-economic characteristics. The analysis was conducted using data from the 2021 National Census published by Statistics Poland. The study primarily employed the indicator method, supplemented by data presentation techniques (cartographic methods), including cartodiagrams and choropleth maps. The results of the study confirm that among the highest-ranked municipalities in terms of commuting flow volumes, there are rural and urban-rural units with populations not exceeding 40,000. The socio-economic analysis reveals that these municipalities can be divided into two categories. The first category includes municipalities located within large urban agglomerations. The second consists of units whose economic potential results from access to natural resources, with extraction and processing forming the foundation of local economic development.
Description
Keywords
Citation
Bul R. (2025). Gminy wiejskie i miejsko-wiejskie jako ośrodki dojazdów do pracy w Polsce w świetle wyników Narodowego Spisu Powszechnego 2021. Identyfikacja i kategoryzacja jednostek o największej skali dojazdów pracowniczych. Czasopismo Geograficzne, 96(4): 705–733. https://doi.org/10.12657/czageo-96-28