Kosznajderia – ślady pamięci i dziedzictwa kulturowego pogranicza
Loading...
8.+Marcysiak+(1).pdf (148.75 KB)
Authors
0000-0003-0733-1956 Date
2025-12-15
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk
Abstract
The article focuses on the intangible cultural heritage of the Kosznajder community—Catholic settlers of German origin who inhabited the borderlands of Pomerania and Kuyavia from the 14th century onward. It presents Kosznajderia as an example of an integrated, ritual-based rural community, in which labor, religion, and spatial organization formed a cohesive whole. Special attention is given to traditional land-use practices (e.g., the system of lot allocation), microtoponymy, and the symbolic significance of sacred sites within the rural landscape. The article highlights the gradual decline of Kosznajder cultural identity as a result of war, migration, and civilizational change, while emphasizing the importance of memory and language studies in reconstructing local heritage.Artykuł poświęcony jest niematerialnemu dziedzictwu kulturowemu społeczności Kosznajdrów – katolickich osadników niemieckiego pochodzenia, zamieszkujących od XIV wieku obszar pogranicza Pomorza i Kujaw. Artukuł ukazuje Kosznajderię jako przykład zintegrowanej, rytualnej wspólnoty wiejskiej, w której praca, religia i przestrzeń tworzyły spójną całość. Szczególną uwagę poświęcono tradycyjnym formom gospodarowania (np. kawelowanie pól), mikrotoponimii oraz symbolice miejsc sakralnych w krajobrazie wiejskim. Artykuł podkreśla proces zanikania tożsamości kulturowej Kosznajdrów w wyniku wojny, migracji i zmian cywilizacyjnych, a także znaczenie badań nad pamięcią i językiem w rekonstruowaniu dziedzictwa lokalnego.
Description
Keywords
Citation
Marcysiak, T. (2025). Kosznajderia – ślady pamięci i dziedzictwa kulturowego pogranicza. Etnografia Polska, 69. https://doi.org/10.23858/EP69.2025.4106