Filozoficzno-teologiczna geneza transcendentalnego wymiaru opcji fundamentalnej

Abstract
Rozwój filozofii transcendentalnej wraz z metodą transcendentalną, doprowadził do skoncentrowania problematyki moralnej na podmiocie, a szczególnie na jego istotnym wymiarze, jakim jest wolność transcendentalna. Związane to było z pojawieniem się filozofii transcendentalnej I. Kanta. Dzięki metodzie transcendentalnej doszedł on do wniosku, że praktyczny rozum, niezależnie od empirycznych motywów, stał się wystarczającym motywem woli. Doprowadziło to do opozycji pomiędzy osobą a naturą ludzką, w konsekwencji czego wybór moralny stał się „czystą” decyzją niezależną od treści natury ludzkiej. W ten kontekst filozofii transcendentalnej wpisali się również M. Blondel i J. Maréchal, którzy posługując się metodą transcendentalną, rozpoznali w świadomości ludzkiej podstawowe dążenia do Boga. Zdefiniowali oni to dążenie jako fundamentalną orientację osoby w stronę Boga, która stała się podstawą rozwoju współczesnej koncepcji opcji fundamentalnej. Jednak dopiero K. Rahner wpłynął w sposób zasadniczy na rozwój teorii opcji fundamentalnej. W strukturze ludzkiej wolności wyróżnił on wolność transcendentalną (fundamentalną) – odróżniając ją od wolności kategorialnej – dzięki której podmiot określa swoje wolne samozrozumienie i dokonuje wyboru podstawowego. W ten sposób „natura” stała się dla osoby jedynie swoistym wyzwaniem, by kształtować siebie w duchu wolnego wyboru – opcji fundamentalnej. Ostatecznie to właśnie K. Rahner określił fundamenty antropologiczno-etyczne transcendentalnego wymiaru opcji fundamentalnej, która została następnie zaadaptowana do myśli teologicznomoralnej.
Description
Keywords
Citation
Torończak, E. (2007). Filozoficzno-teologiczna geneza transcendentalnego wymiaru opcji fundamentalnej. Studia Teologiczno-Historyczne Śląska Opolskiego, 27, 25-39.
Related research dataset
Belongs to collection