Senat RP jako zakładnik porozumień Okrągłego Stołu

Dolińczyk, Mateusz

Senat RP jako zakładnik porozumień Okrągłego Stołu

Abstract

Celem rozdziału jest ukazanie problemu wpływu prac oraz porozumień Okrągłego Stołu na drugą izbę polskiego parlamentu. Senat Rzeczypospolitej Polskiej jako człon władzy ustawodawczej jest jednym z najważniejszych, ale jednocześnie jednym z bardziej „ograniczonych” naczelnych organów państwa. Jak wiadomo, został on odtworzony po zawarciu tzw. porozumień Okrągłego Stołu w 1989 roku, które w istotny sposób przyczyniły się do ukształtowania jego pozycji w okresie przemian w ustroju państwa z przełomu lat 80. i 90. XX wieku, a także w później uchwalonej tzw. „małej konstytucji” z 17 października 1992 roku i w obecnie obowiązującej Ustawie Zasadniczej z 2 kwietnia 1997 roku. Podstawą rozważań jest stwierdzenie, że druga izba stała się niejako „zakładnikiem” owych porozumień, które przez cały okres istnienia Senatu wywierały i dalej wywierają pewien wpływ na jego prawną oraz faktyczną pozycję i kompetencje w polskim systemie polityczno- prawnym. Niniejszy tekst podzielony został na dwie podstawowe części. Pierwsza z nich skupia się głównie na analizie prac nad Senatem w ramach negocjacji przy Okrągłym Stole. Swoje miejsce znalazło w niej także odniesienie do powiązanego z tymi ustaleniami ukształtowania omawianego organu w nowelizacjach wprowadzonych do Konstytucji PRL z 1952 roku. Druga część rozdziału dotyczy natomiast przede wszystkim wpływu porozumień Okrągłego Stołu na Senat w późniejszych aktach prawnych – w tzw. „małej konstytucji” z 1992 roku oraz w Konstytucji RP z 1997 roku. Poruszone zostały w nim również kwestie dotyczące swego rodzaju próby wzmocnienia pozycji Senatu w systemie organów państwa, a także częściowego „uwolnienia” tego organu spod wpływu wspomnianych porozumień przy pomocy aktów prawnych niższego rzędu oraz praktyki działalności Senatu i zasiadających w nim senatorów.

The aim of this chapter is to show the problem of the impact of the Polish Round Table Agreement on the second chamber of the Polish parliament. The Senate of the Republic of Poland, as a member of the legislative authority, is one of the most important, but at the same time one of more „limited” supreme organs of the state. Senate was recreated after the conclusion of the Round Table Agreement in 1989, which significantly contributed to shaping its position during the transformation of the state system at the turn of the 1980s and 1990s, as well as in „small constitution” of October 17, 1992 and in Constitution of April 2, 1997. The basis for the considerations is the statement that the second chamber has become, in a way, a „hostage” of these agreements, which throughout the entire period of the Senate's existence exerted and still exert a certain influence on its position in the Polish political and legal system. This text has been divided into two parts. The first of them focuses mainly on the analysis of work on the Senate as part of the Round Table negotiations. It also includes a reference to the shape of this body in the amendments to the Constitution of the People's Republic of Poland. The second part of the chapter deals with the impact of the Round Table agreements on the Senate in later legal acts - in „small constitution” of 1992 and the Constitution of the Republic of Poland of 1997. It also raises issues related to attempt to strengthen the position of the Senate in the system of state, as well as to partially „release” this body from the influence of the agreements by means of lower-level legal acts and the practice of the Senate and its senators.

Keywords

Senate of the Republic of Poland the political position powers of the chamber Polish Round Table hostage

Senat RP pozycja ustrojowa kompetencje izby Okrągły Stół zakładnik

Citation

Dolińczyk, M. (2023). Senat RP jako zakładnik porozumień Okrągłego Stołu. W: M. Krzymkowski, M. Gronowski, E. Plewa (red.), Historia ustroju państwa polskiego. Wybrane zagadnienia (s. 127-148). Wydawnictwo Naukowe ArchaeGraph Diana Łukomiak..

URI

https://open.icm.edu.pl/handle/123456789/25147

Belongs to collection

Rozdziały z Prac Zbiorowych / Books Chapters

Full item record