Wartime landscapes of Ukraine: Shaping, structure, and restoration
Loading...
czageo 96-10 Denysyk.pdf (755.12 KB)
0000-0002-0941-9217 Date
2025
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Polskie Towarzystwo Geograficzne
Abstract
Wartime landscape complexes hold a special place in the structure of modern Ukraine. Being widespread throughout the country, the landscapes were noticed by researchers only at the turn of the 21st century. The study analyses the current state and functioning of wartime landscapes in the plains of Ukraine in order to propose measures for their further rational use and conservation. What is applied are the principles of historicism, of natural-anthropogenic compatibility as well as the related methods, including historic landscape analysis, compilation of historical-genetic series of landscape study maps, end-result analysis, a natural analogue comparison method, analysis of wartime landscape complexes as components of a paragenetic system, and GIS-technologies. The widespread distribution and significant diversity of wartime landscape complexes within the plains of Ukraine made it possible to identify a number of wartime areas and corresponding sites. Among the largest ones are the areas of fortified points with sites of defensive ramparts, defensive ditches, and scarps; areas of isolated defensive ramparts with corresponding sites of earthen multi-age ramparts and ditches; areas of defensive lines with a complex system of wartime sites including fortresses, ramparts, redoubts, firing points and entrenchments. The guidelines for wartime landscape restoration are substantiated, with the view to their further rational use as specific areas of scientific research, tourist and reserve sites, as well as facilities that will develop local studies and patriotic education. It is noted that the rational use and conservation of wartime landscapes should be implemented in the form of wartime geosites – anthropogenic formations of military origin with the corresponding territories. The issue of the wartime landscapes formed as a result of the Russian military aggression still lacks sufficient analysis and requires further discussion.Wojenne kompleksy krajobrazowe zajmują szczególne miejsce w strukturze współczesnych krajobrazów na Ukrainie. Choć szeroko rozpowszechnione w całym kraju, zostały zauważone przez badaczy dopiero pod koniec XX i na początku XXI w. Celem artykułu jest analiza obecnego stanu i funkcjonowania krajobrazów wojennych na równinach Ukrainy mająca służyć opracowaniu sposobów na ich dalsze racjonalne wykorzystanie i ochronę. W badaniu zastosowano zasady historyzmu, kompatybilności przyrodniczo-antropogenicznej, a także powiązane z nimi metody, w tym analizę krajobrazu historycznego, kompilację historyczno-genetycznych serii map badań krajobrazu, analizę wyników końcowych, metodę porównania analogów naturalnych, analizę wojennych kompleksów krajobrazowych jako składników systemu paragenetycznego oraz technologie GIS. Szerokie rozprzestrzenienie i znaczna różnorodność wojennych kompleksów krajobrazowych na równinach Ukrainy umożliwiły zidentyfikowanie szeregu obszarów wojennych i odpowiadających im miejsc. Do największych należą: obszary punktów umocnionych z miejscami wałów obronnych, rowów obronnych i skarp; obszary izolowanych wałów obronnych z odpowiadającymi im miejscami wałów ziemnych i rowów wielowiekowych; obszary linii obronnych ze złożonym systemem stanowisk bojowych, takich jak twierdze, wały, reduty, stanowiska ogniowe i okopy. Uzasadnione są wskazówki dotyczące odnowy krajobrazu bojowego w celu jego dalszego racjonalnego wykorzystania jako konkretnych obiektów badań naukowych, miejsc turystycznych i rezerwatów, a także obiektów rozwoju studiów lokalnych i edukacji patriotycznej. Zauważa się, że racjonalne wykorzystanie i ochrona krajobrazów wojennych powinny być realizowane w formie geostanowisk bojowych – formacji antropogenicznych pochodzenia wojskowego z odpowiadającymi im terytoriami. Kwestia krajobrazów wojennych ukształtowanych w wyniku rosyjskiej agresji militarnej nadal nie została wystarczająco przeanalizowana i wymaga dalszych rozważań.
Description
Keywords
Citation
Denysyk H., Ataman L., Kanskyi V., Volovyk V., Denysyk B. (2025). Wartime landscapes of Ukraine: Shaping, structure, and restoration. Czasopismo Geograficzne, 96(2): 235–248. https://doi.org/10.12657/czageo-96-10