Od kompanii do brygady, czyli historia rozwoju organizacyjnego polskich wojsk chemicznych
Abstract
W II Rzeczypospolitej Naczelne Dowództwo Wojska Polskiego dostrzegało pilną potrzebę organizacji obrony przeciwgazowej. Pierwszym w historii Wojska Polskiego centralnym organem kierowania obroną gazową została powołana do służby w 1918 roku Sekcja Chemiczna Departamentu Artylerii w Ministerstwie Spraw Wojskowych. Organizację służby gazowej na niższych szczeblach rozpoczęto od utworzenia w 1919 roku etatu oficerów gazowych dla Naczelnego Dowództwa oraz dowództw armii, dywizji i pułków. Za ich przygotowanie do służby odpowiedzialność spoczęła na utworzonej w tym samym roku Szkole Gazowej. W następnych latach sformowano pododdziały chemiczne na szczeblu pułków i oddziałów broni oraz wielkich jednostek. II wojna światowa okazując się, wbrew przewidywaniom analityków wojskowych, konfliktem o charakterze konwencjonalnym, zakwestionowała jednak sens istnienia tego rodzaju wojsk. Dopiero początek „zimnej wojny" oraz uznanie broni jądrowej za decydujący środek walki otworzyły nowy etap w historii polskich wojsk chemicznych. W obliczu kolejnej wojny światowej, tym razem z obustronnym użyciem broni masowego rażenia, wojska chemiczne intensywnie rozbudowywano i szkolono. Pojawienie się w latach 50. dywizyjnych i okręgowych kompanii chemicznych, a w kolejnej dekadzie także samodzielnych batalionów, spowodowało kilkukrotny wzrost ich liczebności, powiększenie struktur organizacyjnych oraz dostosowanie koncepcji ich użycia do zmieniających się potrzeb pola walki. W rezultacie, na przełomie lat 60. i 70. wojska chemiczne osiągnęły największy w swej historii potencjał bojowy, dysponując czterema wyszkolonymi i ukompletowanymi pułkami chemicznymi, które po mobilizacyjnym rozwinięciu do Brygad Chemicznych zabezpieczały szczebel dwóch Armii oraz Frontu.
Description
Keywords
Citation
Zielonka, Z. 2019. Od kompanii do brygady, czyli historia rozwoju organizacyjnego polskich wojsk chemicznych [w:] Wsparcie działań w operacjach wojskowych i reagowania kryzysowego. Studia i materiały, praca zbiorowa pod red. Norberta Świętochowskiego. Wrocław: Wydawnictwo AWL