Nieformalne praktyki pomocy i wsparcia dla osób starszych oraz ich rodzin w środowiskach wiejskich

Simple item record

Full item record

dc.contributor.organizationAkademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej, Instytut Filozofii i Socjologii
dc.date.accessioned2025-01-21T14:31:41Z
dc.date.available2025-01-21T14:31:41Z
dc.date.issued2024
dc.description.abstractWprowadzenie. Populacja wiejska w Polsce i w Stanach Zjednoczonych starzeje się. Cechy charakterystyczne tego procesu to długowieczność, a także indywidualizacja, feminizacja i singularyzacja. Rodzi to wyzwania dotyczące wsparcia i opieki, które umożliwiałyby dobrą jakość życia i starzenie się w miejscu zamieszkania. Cel. Celem artykułu jest rozpoznanie nieformalnych i pozarodzinnych praktyk opieki i wsparcia dla ludzi starszych, które występują w społecznościach wiejskich w Polsce i w Stanach Zjednoczonych, a także jakie czynniki mogą je wzmacniać lub osłabiać. Metody i materiały. Empiryczna część artykułu opiera się na danych jakościowych pochodzących z badań własnych, przeprowadzonych w 2023 roku w trzech gminach wiejskich w Polsce oraz w 2022 roku w czterech małych wiejskich miasteczkach w stanie Iowa. Dane pochodzą z wywiadów pogłębionych z mieszkańcami w wieku 65 lat i więcej oraz z lokalnymi informatorami. Wyniki. Zidentyfikowane nieformalne i pozarodzinne praktyki opieki i wsparcia obejmują sąsiedzką czujność i pomoc, wzajemne wsparcie w ramach sieci tworzonych przez osoby starsze, a także pomoc przedstawicieli lokalnych instytucji wykraczającą poza ich formalne obowiązki. Praktyki te najczęściej dotyczą IADL (Instrumental Activities of Daily Living), np. zakupów, transportu oraz wsparcia emocjonalnego. Sprzyjają im silne więzi sąsiedzkie, a także relacje tworzące się w ramach wspólnego zaangażowania w lokalne organizacje lub wspólnoty religijne. Bardzo rzadko obejmują pomoc w ADL (Activities of Daily Living), np. w utrzymaniu higieny osobistej lub pomoc finansową. Osoby wykazujące zachowania dewiacyjne mogą być wykluczane z dostępu do takich praktyk pomocy i wsparcia. Dominującą rolę w opiece nieformalnej pełni rodzina, ale wsparcie pozarodzinne może być do pewnego stopnia jej substytutem, a na pewno ważnym uzupełnieniem.pl
dc.description.abstractIntroduction. Rural populations in Poland, and the United States, are ageing. Longevity, as well as the individualization, feminization, and singularization of old age, are characteristic of this process. This raises challenges in terms of support and care that enable a good quality of life and ageing in place. Aim. The aim of this article is to identify informal, and extra-familial care and support, practices for older adults living in rural communities in Poland and the United States, as well as factors that may strengthen or weaken them. Methods and materials. The empirical part of the article is based on qualitative data from the author’s own research conducted in 2023 in three rural communes in Poland, as well as a study of four small rural towns in Iowa from 2022. The data is drawn from in-depth interviews with residents aged 65 and over, and local stakeholders. Results. Informal and extra-family care and support practices identified include neighbourly “watchfulness” and help, mutual support within networks created by older adults, as well as help from local institution representatives that goes beyond their formal duties. These practices most often concern IADL (Instrumental Activities of Daily Living), e.g., shopping, transportation, and emotional support. They are facilitated by strong neighbourhood ties, as well as relationships created through engagement in local organizations or religious groups or churches. Such help and support very rarely include assistance with ADL (Activities of Daily Living), e.g., personal hygiene, or financial assistance. People who exhibit deviant behaviours may be excluded from access to informal care and support practices within the community. The dominant role in informal care is played by the family, but extra-family support can be its substitute to some extent, and certainly an important complement.en
dc.identifier.citationMatysiak, I. (2024). Nieformalne praktyki pomocy i wsparcia dla osób starszych oraz ich rodzin w środowiskach wiejskich. Wychowanie w Rodzinie, 31(3), 287-306. https://doi.org/10.61905/wwr/192602
dc.identifier.doi10.61905/wwr/192602
dc.identifier.issn2082-9019
dc.identifier.issn2300-5866
dc.identifier.urihttps://open.icm.edu.pl/handle/123456789/25296
dc.language.isopl
dc.publisherWydawnictwo Naukowe EDUsfera
dc.rightsUznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodoween
dc.rights.urihttp://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/
dc.sourceWychowanie w Rodzinie
dc.subjectstarzenie siępl
dc.subjectageingen
dc.subjectobszary wiejskiepl
dc.subjectspołeczności lokalnepl
dc.subjectopieka nieformalnapl
dc.subjectwsparcie nieformalnepl
dc.subjectrural areasen
dc.subjectlocal communitiesen
dc.subjectinformal careen
dc.subjectinformal supporten
dc.titleNieformalne praktyki pomocy i wsparcia dla osób starszych oraz ich rodzin w środowiskach wiejskichpl
dc.title.alternativeInformal help and support practices for older adults and their families in rural areasen
dc.typearticle
dc.type.versionpublishedVersion
person.identifier.orcidMatysiak, Ilona [0000-0001-9561-6614]
Files for this record
Original bundle
Now showing 1 - 1 of 1
Name: WWR-192602 (1).pdf
Size: 415.23 KB
Format: Adobe Portable Document Format
Description:
Download
License files
Name: license_rdf
Size: 1.13 KB
Format: RDF serialized in XML
Description:
Download
Belongs to collection
Artykuły / Articles