Wybrane aspekty funkcjonowania rodzeństwa dzieci niewidomych

Wybrane aspekty funkcjonowania rodzeństwa dzieci niewidomych

Abstract

Wprowadzenie. We współczesnym podejściu do niepełnosprawności błędem jest skupianie się jedynie na samych osobach z niepełnosprawnością bez odniesienia do szerszego kontekstu ich funkcjonowania. W przypadku dzieci niewidomych środowisko rodzinne oddziałuje na nie w sposób stały i ciągły, kształtując postawy w odniesieniu do siebie i innych. Ponieważ rodzina stanowi jeden system, stosunki między pełnosprawnym i niepełnosprawnym rodzeństwem wpływają na pozostałych jej członków. W literaturze tyflopedagogicznej można zauważyć deficyt opracowań dotyczących problematyki przeżyć rodzeństwa dzieci niewidomych. A tymczasem ich sytuacja warta jest pogłębionego spojrzenia z uwagi na swoją specyfikę, zarówno bycia bratem czy siostrą dziecka niewidomego, jak i częścią układu rodzinnego. Cel. Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na potrzebę pogłębionego spojrzenia na funkcjonowanie rodzeństwa dzieci z niepełnosprawnością wzroku. Materiały i metody. Tekst ma charakter teoretyczny, poglądowy, oparty jest na analizie źródłowej publikacji polskich i zagranicznych. Wnioski. Wiedza na temat potrzeb rodzeństwa dzieci z niepełnosprawnością wzroku może pogłębić spojrzenie na funkcjonowanie rodziny, której częścią jest dziecko niewidome. Poznanie perspektywy widzących braci i sióstr może zwrócić uwagę na pewne wątki jeszcze nieobecne lub szczątkowo obecne we współczesnej tyflopedagogice. Może to zarówno przynieść pozytywne efekty w aspekcie wiedzy na temat niepełnosprawności wzroku i jej konsekwencji, jak i ulepszyć działania z zakresu praktyki edukacyjno-rehabilitacyjnej, dając konkretne wytyczne dotyczące wspomagania wzajemnych kontaktów między rodzeństwem już od najwcześniejszych lat życia.

Introduction. A contemporary approach to disability cannot focus solely on the disabled persons themselves, without reference to the wider context in which they function. Blind children are constantly and continuously affected by their family environment, which shapes their attitudes towards themselves and others. As the family is a united system, the relationships between non-disabled and disabled siblings affect other members of the family. Typhlo-pedagogical literature is rather poor in studies related to the experiences of blind children’s siblings. Meanwhile, the issue is worthy of attention because of the specific situations arising from both being a brother or sister of a blind child and being part of the family system. Aim. The aim of the article is to emphasise the need for an in-depth look into the functioning of siblings of children with visual impairment. Materials and methods. The text is a theoretical overview based on an analysis of Polish and foreign source publications. Results. Awareness of the needs of siblings of visually impaired children can deepen the insight into the functioning of a family which a blind child is a member of. Learning about the perspective of sighted brothers and sisters may accentuate certain issues that have yet to be comprehensively tackled by contemporary typhlo-pedagogy. A positive effect might be the enhancement of knowledge of visual impairment and its consequences, as well as the improvement of educational and rehabilitation practice, as the acquired knowledge should help develop clear guidelines for providing interaction support to siblings from the earliest years of life.

Keywords

blind child siblings family typhlopedagogy emotions

dziecko niewidome rodzeństwo rodzina tyflopedagogika emocje

Citation

Gładyszewska-Cylulko, J. (2024). Wybrane aspekty funkcjonowania rodzeństwa dzieci niewidomych. Wychowanie w Rodzinie, 31(2/2024), 383–397. https://doi.org/10.61905/wwr/190242

URI

https://open.icm.edu.pl/handle/123456789/25244

Belongs to collection

Artykuły / Articles

Full item record