Usprawiedliwione kłamstwo we współczesnej etyce stosowanej
Loading...
USPRAWIEDLIWIONE_KLAMSTWO.pdf (2.94 MB)
Authors
Date
2014
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Akademia Ignatianum; Wydawnictwo WAM
Abstract
Kłamstwo jest tak powszechne, że często można je przeoczyć. Ponadto niekiedy tak bardzo utrwaliło się (jak utrzymywanie, że św. Mikołaj przynosi grzecznym dzieciom prezenty), że nawet nie jest uznawane za kłamstwo. Jednocześnie można znaleźć wiele deklaracji o tym, że kłamstwo jest moralnie niedopuszczalne. Stąd wynika próba przyjrzenia się zjawisku usprawiedliwionego kłamstwa – sytuacji, w których różne systemu etyczne zezwalają na kłamanie, które nie pociąga za sobą winy moralnej. Usprawiedliwione kłamstwo jest analizowane z dwóch perspektyw. Po pierwsze przegląd historycznych ujęć zjawiska pozwala na wyodrębnienie głównych schematów argumentacyjnych odmawiających bądź przyznających usprawiedliwienie moralne niektórym formom kłamstwa. Ponadto udało się ustalić ukryte założenia lub nawet sądy normatywne w definicjach kłamstwa przyjmowanych przez różnych etyków. Druga perspektywa to spojrzenie na współczesne sytuacje, w których dochodzi do usprawiedliwionego kłamstwa. Przedstawiane są sytuacje z etyki życia codziennego (z takimi zjawiskami jak uwodzenie), etyki biznesu (praktyki z zakresu negocjacji, sprzedaży i kreatywnej księgowości) oraz etyki medycznej (przywilej terapeutyczny, placebo, etyka badań naukowych). Całość kończy się propozycją modelu usprawiedliwiania kłamstwa w sytuacjach niejednoznacznych.
Description
Keywords
Augustyn Robet Veatch Philippa Foot Włodzimierz Galewicz Barbara Chyrowicz Bernard Williams Thomas Scanlon Jeremy Bentham John Stuart Mill utylitaryzm Hugo Grocjusz Machiavelli Kant komunikacja prawda dla chorych placebo Platon Arystoteles filozofia analityczna filozofia moralna kontraktualizm etyka życia codziennego etyka badań naukowych etyka negocjacji etyka biznesu bioetyka etyka zawodowa etyka współczesna etyka praktyczna etyka stosowana etyka zwodzenie oszustwo kłamstwo Tomasz z Akwinu etyka komunikacji