Wybrane militarne wyróżniki krajobrazu w miejscowościach województw kujawsko-pomorskiego i mazowieckiego

Abstract
Charakterystycznymi militarnymi wyróżnikami krajobrazu kulturowego dwóch badanych miejscowości (Wołomina i Torunia) są wyeksponowane w nim w różny sposób zdemobilizowane pojazdy wojskowe i ich repliki oraz innego rodzaju sprzęt wojskowy. Tego typu obiekty umieszcza się w przestrzeni najczęściej jako pomniki wojenne, atrakcje turystyczne, bądź są formą oryginalnej reklamy. W toku przeprowadzonej kwerendy, wywiadów i dokumentacji fotograficznej, na podstawie wybranych przykładów (repliki czołgu, samolotu, oraz miny morskiej) autor rozpatrzył okoliczności i intencje umieszczenia takich obiektów w krajobrazie. Po przebadaniu ich interesujących historii można zaobserwować, że budzą one różne, często skrajne emocje społeczne – spory w kwestiach ideologicznych i estetycznych, a czasami są przedmiotami pogłosek i domysłów dotyczących tego, skąd się pojawiły. Wszystkie jednak, bez względu na motyw ich wyeksponowania nie są obojętne dla obserwatorów, a w niektórych przypadkach mogą nawet być ważne w budowaniu lokalnej tożsamości.

The cultural landscape of the two towns under study (Wołomin and Toruń) feature distinctive military landmarks: demobilized military vehicles and their replicas, as well as other types of military equipment, which are displayed in various ways. Such objects are most often placed in public spaces as war memorials, tourist attractions, or as an original form of advertising. Through research, interviews and photographic documentation, based on selected examples (replica of a tank, an aircraft and a naval mine), the author examined the circumstances and intentions behind the placement of such objects in the landscape. Having examined their interesting histories, it can be observed that they evoke diverse, often extreme public emotions, disputes over ideological and aesthetic issues, and are sometimes the subject of rumours and speculation regarding their origins. However, regardless of the reasons for them being displayed, none of these objects leave observers indifferent, and in some cases, they may even play a significant role in shaping local identity.
Description
Keywords
Citation
Mosakowski Z., 2025: Wybrane militarne wyróżniki krajobrazu w miejscowościach województw kujawsko-pomorskiego i mazowieckiego. Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego nr 53(1): 57-78.
Related research dataset