The Functions of Stereotypes about Alcohol and Alcohol Addiction. The Perspective of Symbolic Interactionism

Abstract
Aim. The article presents the results of a search for justifications for the presence of stereotypes in everyday practices related to the consumption of alcoholic beverages. Based on the theoretical perspective of symbolic interactionism, the study analysed two functions of the use of stereotypes as socially negotiated definitions of alcohol consumption situations and the identity of consumers: 1) justifications for the need to drink alcohol – stereotypes create meanings attributed to alcohol, expressing beliefs about its nature and the specifics of its consumption, and defining the framework for situations involving alcohol consumption; 2) protecting drinkers from the premises for self-identification as addicted or falling into addiction, and from the threat of the social label of alcoholism – stereotypes define the rules and boundaries of “safe behaviour.” The analysis allows to realize the impact of stereotypes on the functioning of families with alcohol problems. Methods and materials. The survey was conducted among adults, covering, among other things, issues related to beliefs about alcohol and its consumption. A set of stereotypical statements about alcohol and alcohol addiction was selected and then used to construct questions, which respondents answered using a Likert scale. Results and conclusion. Stereotypes that serve as a justification for drinking are more widely accepted than those that are intended to protect drinkers from the threat of addiction and the label of alcoholism. Attitudes towards stereotypes are independent of age, but are often related to gender and education. Analysis of consumption levels reveals a stereotype-anchored image of a “weekend drinking” culture.

Cel. Artykuł przedstawia wyniki badania nad znaczeniem fałszywych przekonań na temat alkoholu i uzależnienia od niego obecnych w przestrzeni społecznej. Jest on efektem poszukiwań uzasadnień obecności stereotypów w codziennych praktykach związanych ze spożyciem napojów alkoholowych. Na podstawie teoretycznej perspektywy symbolicznego interakcjonizmu w badaniu przeanalizowano dwie funkcje używania stereotypów jako treści społecznie negocjowanych definicji sytuacji spożywania alkoholu oraz tożsamości spożywających: 1) uzasadnień dla potrzeby picia alkoholu – stereotypy tworzą znaczenia przypisywane alkoholowi wyrażające przekonania o jego naturze i specyfice jego spożywania oraz ramy definicyjne sytuacji picia alkoholu; 2) zabezpieczania pijących przed przesłankami dla autoidentyfikacji jako uzależnieni lub popadający w uzależnienie oraz przed groźbą społecznej etykiety alkoholizmu – stereotypy określają zasady i granice „bezpiecznego postępowania”. Wyniki analizy pozwalają uzmysłowić sobie wpływ stereotypów na funkcjonowanie rodzin z problemem alkoholowym. Metody i materiały. Badanie zrealizowane wśród dorosłych osób obejmowało między innymi problematykę przekonań dotyczących alkoholu i jego spożywania. Na etapie prac wstępnych, obejmujących warsztaty ze specjalistami w zakresie profilaktyki uzależnień, wyłoniono zestaw stereotypowych sformułowań dotyczących alkoholu oraz uzależnienia od niego, wykorzystanych następnie do konstrukcji pytania kwestionariuszowego, na które respondenci odpowiadali przy pomocy kafeterii odpowiedzi opartej na skali Likerta. Wyniki i wnioski. Analizie poddano stosunek respondentów do stereotypów, ich związki ze zmiennymi społeczno-demograficznymi oraz poziomem spożycia. Stereotypy pełniące funkcję uzasadnienia dla sięgania po alkohol są częściej akceptowane niż te, które mają zabezpieczać pijących przed groźbą uzależnienia i etykietą alkoholizmu. Stosunek do stereotypów jest niezależny od wieku, natomiast często pozostaje w związku z płcią i wyksztalceniem. Analiza z poziomu spożycia odsłania, zakotwiczony przez stereotypy, obraz kultury „picia weekendowego”.
Description
Description
Keywords
Citation
Terelak, A., & Kołodziejczak, S. (2025). The Functions of Stereotypes about Alcohol and Alcohol Addiction. The Perspective of Symbolic Interactionism. Wychowanie W Rodzinie, 32(3), 201–221. https://doi.org/10.61905/wwr/213021
Related research dataset
Belongs to collection