Zmiany rozwoju przestrzennego wybranych oaz w arabskich krajach naftowych (przykłady Libii i Zjednoczonych Emiratów Arabskich)
Abstract
In the article Author compare the spatial development (in economic terms) of oasis in Fazzan (Libya) and in United Arab Emirates (Liwa oasis and Al-Ain) on the background of natural conditions, historical continuity of settlements in these areas, local government decision and in the context of international policy. Both countries are world's leading exporters of oil and in both countries took place in recent years, growth in revenues from the exploitation of this raw material, and a large influx of foreigners to work compare to relatively small population of indigenous people and extensive plans for modernization of the country, including the area of oases. The spatial development of oases and their spatial development (modernization) only seemingly stopped the process of desertification, but in fact it go faster. Desertification (with constant strong depletion of available water resources) is constantly threatening these sites, reducing the chances of future generations to live with a dignity in these areas. This conclusion is at odds with what can now be seen in the field: more and more green areas, transport accessibility, extensive public space and economic activity in the oases. But the exhaustion of water resources and soil salinity someday will close the current chapter of spatial development and oases will probably again be depopulated.W tekście porównano rozwój przestrzenny (w aspekcie ekonomicznym) oaz Fazzanu w Libii oraz oaz Liwa i Al-Ajn w Zjednoczonych Emiratach Arabskich na tle uwarunkowań przyrodniczych, ciągłości historycznej istnienia osadnictwa na tych terenach, decyzji politycznych w zakresie rozwoju lokalnego oraz w kontekście tak zwanej „wielkiej polityki”. Oba kraje są czołowymi eksporterami ropy naftowej na świecie i w obu krajach miał miejsce w minionych latach wzrost dochodów z tytułu eksploatacji tego surowca oraz duży napływ cudzoziemców do pracy wobec stosunkowo niewielkiej populacji rdzennych mieszkańców i szeroko zakrojonych planów modernizacji kraju, w tym także obszaru oaz. Rozwój przestrzenny oaz i ich zagospodarowanie (modernizacja) tylko pozornie powstrzymały proces pustynnienia, w istocie jednak go przyspieszają. Pustynnienie (przy stałym silnym wyczerpywaniu zasobów dostępnej wody) stale zagraża tym terenom, zmniejszając szanse przyszłych pokoleń na godne zamieszkiwanie na tych terenach. Konkluzja ta stoi w sprzeczności z tym co można obecnie zaobserwować w terenie, czyli z coraz lepiej zagospodarowanymi terenami zielonymi, dostępnością komunikacyjną i rozbudowaną przestrzenią publiczną i gospodarczą w oazach. A jednak wyczerpanie zasobów wody i zasolenie gleb pewnego dnia zamknie dotychczasowy rozdział rozwoju przestrzennego omawianych oaz i zapewne ponownie się one wyludnią.
Description
Keywords
Citation
Łęcka I., 2016, Zmiany rozwoju przestrzennego wybranych oaz w arabskich krajach naftowych (przykłady Libii i Zjednoczonych Emiratów Arabskich), „Czasopismo Geograficzne”, 87(1): 29-60