Zjawisko wyspowości w krajobrazie krasowym

Simple item record

Full item record

dc.contributor.authorAndrejczuk, Wiaczesław
dc.contributor.organizationPaństwowa Szkoła Wyższa im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej, Zakład Turystyki i Rekreacji
dc.date.accessioned2025-12-16T10:11:28Z
dc.date.available2025-12-16T10:11:28Z
dc.date.issued2016
dc.date.submitted2025-12-16T09:44:54Zen
dc.description.abstractObszary krasowe, w tym krajobrazy krasowe cechuje wyraźna odrębność środowiskowa. Polega ona na tym, że ze względu na rozwój podziemnych kanałów i próżni oraz ich interakcje z powierzchnią, obszary krasowe nabywają specyficznych cech (suche, bezwodne, czasami kamieniste, usiane lejami krasowymi, o specyficznej roślinności, glebach itp.), wyróżniających je – bez względu na strefy klimatyczne – spośród innych krajobrazów w postaci niejakich „wysp”. Zjawisko wyspowości dostrzec można również w strukturze wewnętrznej krajobrazów krasowych. Wyraźnie wyspowy charakter mają zarówno wklęsłe (leje, zapadliska, kotliny, polja) jak i wypukle (pojedyncze pagóry, ostańce) geokompleksy, występujące wewnątrz krajobrazu. Specyficzny wyspowy charakter mają też odrębne utwory krasowe, takie jak: senote, tiankeng, mogote, tepui itp. W ich obrębie tworzą się „zaginione światy”, refugia biotyczne, ośrodki o wzmożonej bioróżnorodności, co nadaje im wyjątkowych wartości przyrodoo-chronnych. Szczególny typ wyspowości krajobrazu krasowego stanowią tzw. archipelagi krasowe, rozpowszechnione w przybrzeżnej strefie obszarów krasu tropikalnego typu fenglin, zatopionych w holocenie wskutek transgresji morza.pl
dc.description.abstractKarst areas, including karst landscapes, differ by highly distinct environment. It consists in the fact that due to the development of underground channels and cavities and their interaction with the surface, karst areas acquire specific characteristics (dry, waterless, sometimes rocky, dotted with karst dolines and sinkholes, with a specific vegeta-tion, soils, etc.), distinguishing them - without due to the climatic or plant zones – from other landscapes in the form of certain "islands". The phenomenon of insularity can be seen also in the internal structure of karst landscapes. Clearly insular character are both concave (dolines, sinkholes, depressions, polja) and convex (single hills, karst towers) geokomplexes occurring within the landscape. The specific insular nature are also distinct karst formations such as senote, tiankeng, mogote, tepui etc. "Lost worlds", biotic refugias, centres with increased biodiversity, which gives them exceptional nature-protection values, created within them. The particular type of insularity of karst landscape are the so-called karst archipelagos widespread in the coastal zone of tropical karst areas of fenglin type, submerged due to Holocene transgression.en
dc.identifier.citationAndrejczuk W., 2016: Zjawisko wyspowości w krajobrazie krasowym. Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego, nr 33: 21-37
dc.identifier.issn1896-1460
dc.identifier.urihttps://open.icm.edu.pl/handle/123456789/26328
dc.language.isopl
dc.publisherKomisja Krajobrazu Kulturowego PTG
dc.relation.ispartofseries33
dc.rightsUznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych 3.0 Unporteden
dc.rights.urihttp://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/
dc.sourcePrace Komisji Krajobrazu Kulturowego
dc.subjectwyspapl
dc.subjectwyspowośćpl
dc.subjectkraspl
dc.subjectkrajobraz krasowypl
dc.subjectislanden
dc.subjectinsularityen
dc.subjectkarsten
dc.subjectkarst landscapeen
dc.titleZjawisko wyspowości w krajobrazie krasowympl
dc.title.alternativeThe insularity phenomenon in karst landscapeen
dc.typearticle
dc.type.versionpublishedVersion
person.identifier.orcidAndrejczuk, Wiaczesław [0000-0002-9656-4542]
Files for this record
Original bundle
Now showing 1 - 1 of 1
Name: 2.andrejczuk.1.pdf
Size: 1.94 MB
Format: Adobe Portable Document Format
Description:
Download
License files
Name: license_rdf
Size: 899 B
Format: RDF serialized in XML
Description:
Download
Belongs to collection
Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego